مجید محمدی

دانشگاه رازی کرمانشاه - دانشکده ادبیات- گروه عربی

[ 1 ] - زیبایی شناسی معنایی اشعار سعاد الصباح و ژاله فراهانی با محوریت زن و عواطف زنانه

چکیده ادبیات و به‌ویژه شعر یکی از بهترین ابزارهایی است که زنان شاعر با استفاده از آن تجربه‌های شخصی ناخوشایند و اندوه‌بار، درد دل‌ها، اعتراض‌ها و شکوه‌ها و مشکلات خود و هم‌نوعانشان را در سطح جامعه انعکاس می‌دهند. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی مهمترین مضامین عاطفی اشعار فراهانی و صباح و بیان اندیشه‌آنان در باره زن و عواطف زنانه است. نتایج این پژوهش توصیفی- تحلیلی حاکی از این است که اشعار آنان از یک‌س…

[ 2 ] - بررسی تطبیقی جلوه‌های رمانتیک در شعر گلچین گیلانی و عبدالمعطی حجازی

به‌کارگیری برخی از اصول رمانتیسم یکی از وجوه مشترک شعری دو شاعر برجستة ایران و مصر، مجدالدّین میرفخرایی ملقّب به «گلچین گیلانی» و عبدالمعطی حجازی است. گلچین و حجازی از جمله شاعرانی هستند که با نگاهی رمانتیکی و با توجّه به شرایط فردی و اجتماعی زمانة خود و با تلاش برای گریز از آن، بخش عمدة شعرشان را آمیخته با غصّه، حسرت و دلتنگی برای گذشته نموده‌اند؛ لذا اشعار آن‌ها دارای لطیف‌ترین درون‌مایه‌ها و مفاهی…

[ 3 ] - بیداری اسلامی در شعر معاصر یمن(مطالعه مورد پژوهش: شعر عبدالله بردونی)

اگرچه ادبیّات پایداری معاصر عرب با نام فلسطین و لبنان پیوند یافته است، امّا اوضاع سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دیگر سرزمین‌های عربی؛ از جمله یمن، زمینه ساز پیدایش شاعران برجسته‌ای در این حوزه گردیده است. عبدالله بردونی (1929-1999 م.) یکی از چهره‌های شاخص ادبیّات پایداری یمن به شمار می‌رود. دشواری‌های اجتماعی- سیاسی همچون جنگ، فقر، جهل، کم رنگ شدن ارزش‌های معنوی و رواج فساد در جامعه یمن بر شعر این شاعر نا…

[ 4 ] - فضایل امام علی(ع) در شعر ناصرخسرو و کمیت بن زید اسدی

نگاه ناصرخسرو و کمیت بن زید اسدی، به فضایل حضرت علی (ع) با بهره‌گیری از آیات و روایات، قابل توجه است. مسئله مهم در این زمینه وجوه تشابه و تباین در نوع نگاه دو شاعر به امام علی (ع) و منابع مورد استفاده و زبان هنری‌در شعر این دو است. ازآنجاکه نویسندگان این مقاله، بر مبنای نقد مستقیم و بدون تکیه بر آثار خاص و پس‌زمینه تاریخی، به موضوع پرداخته‌اند، چهارچوب نظری این پژوهش بر اساس روش مکتب امریکایی در …

[ 5 ] - معنای اصلی و تبعی در ترجمه ی غلامعلی حدّاد عادل از قرآن کریم (مطالعة موردپژوهانه ی سوره ی نمل)

اصل در ترجمه، رعایت امانت، حفظ معنا و سلیس ‌بودن است که این موضوعی ثابت در اصل ترجمة غلامعلی حدّاد عادل است. یقیناً ترجمة فارسی شیوا و ادبی وی، توانسته است بخش عمده‌ای از این ضرورت‌ها و انتظارها را تحقّق بخشد، لیکن مسئلة این تحقیق، میزان و چگونگی این تعادل و مطابقت معنا با الفاظ قرآنی است. مترجم برخی ساختارهای صرفی‌ـ نحوی و بلاغی را در ترجمه نادیده انگاشته، در مواردی نیز ترجمة واژگان (اسم، فعل و حرف…

[ 6 ] - بررسی مؤلفه های ادبیات پایداری در اشعار رضوی دعبل خزاعی

دعبل شاعر برجستۀ شیعی است که عشقش به امامان معصوم (علیهمالسلام) قطعی و انکارناپذیر است. وی سراسر دیوان خویش را مزیّن به نام ائمه اطهار (علیهمالسلام) بهویژه امامرضا (علیهالسلام) نموده و با ابزار شعر، درصدد آن است که با بیان ویژگیهای ظاهری و معنوی امامرضا (علیهالسلام) و شناساندن حاکمان مستبد آن دوران، ظلم و ستم به اهل بیت (علیهمالسلام) و مظلومیت آنان را در آیینۀ اشعارش به تصویر بکشد. این پژوهش به رو…

[ 7 ] - تحلیلی بر مشروع‌نمایی حکومت اموی در اشعار سیاسی اخطل

از آنجا که بنی‌امیه در میان مردم وجهه دینی نداشتند و حکومت آنها از مشروعیت دینی و سیاسی لازم برخوردار نبود، در به‌‌دست‌‌آوردن این مشروعیت در میان مردم، تلاش بسیاری کردند. شاعران و جاعلان حدیث و اخبار را در شام گرد آوردند و با دادن عطایای فراوان، از آنها سوءاستفاده تبلیغاتی کردند. از جمله این شاعران اخطل، شاعر نصرانی بود که در ستایش حاکمان اموی نهایت اغراق را به‌‌کار گرفت و آنها را بهترین قریش و س…

[ 8 ] - بررسی تطبیقی مضامین رضوی در شعر «خوشدل تهرانی» و «محمدحسین الغروی الاصفهانی»

شعر آیینی یکی از گونه‌ها‌ی شعر تعلیمی است که پیشینه‌ای کهن در ادبیّات دارد. جایگاه والای امام رضا (علیه‌السلام) در میان شیعیان و بهویژه حضور ایشان در ایران، سبب شده است که شاعرانِ هر گوشه از این دیار با سرایش مدیحهها و مرثیههای زیبا، آثاری ارزشمند بیافرینند و گام‌های بزرگی در غنای ادبیّات دینی بردارند. در این میان، «محمدحسین غروی اصفهانی» و «خوشدل تهرانی» نمونههایی بارز از شاعران خوشذوقی هستند که غا…

[ 9 ] - بررسی تطبیقی اغراض مدح در شعر انوری و متنبی

در این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعۀ کتابخانه­ای انجام گرفته است، در پی آنیم تا موارد تشابه یا تفاوت دو شاعر شهیر مدیحه­گو در ادب فارسی و عربی یعنی انوری و متنبی را در زمینۀ مدح و اغراض آن بکاویم تا ضمن تحلیل گونه­ها و دسته­بندی­های اغراض مدح، زبان و بلاغت این دو شاعر را نیز بنا به روش تطبیقی بسنجیم. در شعر انوری تأکید بر جلد اول قصاید و در شعر متنبی تأکید بر قصایدی است که در مدح …