محمد حسنزاده
دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
[ 1 ] - بررسی میزان استفاده نابینایان ایران از فنآوری اطلاعات و ارتباطات جهت تأمین نیازهای اطلاعاتی
این پژوهش، با هدف بررسی میزان استفاده نابینایان از فنآوری اطلاعات و ارتباطات و رسانههای اطلاعاتی خاص جهت تأمین نیازهای اطلاعاتی، انجام شده است. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات از تحقیقات پیمایشی تحلیلی است که در سال ۱۳۹۱ انجام شده است. حجم نمونه آماری پژوهش، بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۳۸۴ نفر تعیین شد. به منظور گردآوری دادهها، از پرسشنامه محققساخته با ضریب پایایی …
[ 2 ] - بررسی موانع ایجاد دسترسی آزاد مجلههای علمی پژوهشی ایران از دید ناشران
در پژوهش حاضر، موانع دسترسی آزاد نشریههای علمی پژوهشی ایران از دید ناشران بررسی شده است. بدین منظور، 249 ناشر از گروههای مختلف آموزشی با روش نمونهگیری طبقهای و به صورت تصادفی انتخاب شدند. برای بررسی متغیرهای مورد مطالعه، از پرسشنامه استفاده گردید. نتایج نشان میدهد بین نظرهای ناشران حوزههای مختلف (علوم انسانی، علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم پزشکی و کشاورزی) به لحاظ اولویتبندی مشکلات مالی، زی…
[ 3 ] - ارزیابی ربط در نظامهای ذخیره و بازیابی اطلاعات ... از رهیافت شناختی
فرایند شناخت کاربر به عنوان جستجوگر اطلاعات در یک نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات، میتواند تأثیر زیادی بر ارزیابی او از ربط داشته باشد. مقاله حاضر پس از بیان شرحی مختصر از روانشناسی شناختی و ربط و ارزیابی آن، حوزههای شناختی کاربر را که بر ارزیابی ربط تأثیرگذار هستند، بررسی مینماید. این حوزهها «ادراک»، «توجه» و «قضاوت» را در بر میگیرد. این مقاله علاوه بر اینکه میتواند مبنای تحقیقات عمیقی در این…
[ 4 ] - نظرسنجی از کتابداران متخصص پیرامون شیوههای سازماندهی اطلاعات در وبسایت کتابخانههای دانشگاهی گزارشی از مرحله دوم یک طرح پژوهشی
با توجه به گسترش استفاده از وبسایت به عنوان یک محمل جدید اطلاعاتی در کتابخانههای دانشگاهی، لزوم سازماندهی محتوای اطلاعاتی آنها بیش از پیش آشکار شده است. تحقیق حاضر به منظور مطالعه و ارزیابی شیوههای سازماندهی اطلاعات در وبسایت کتابخانههای دانشگاهی انجام شده است. در مرحله دوم این تحقیق، بر اساس نتایج مرحله اول، پرسشنامهای برای بررسی نظرهای کتابداران متخصص (کارشناسان ارشد کتابداری و اطلاعرسان…
[ 5 ] - تعامل حرفة کتابداری و اطلاعرسانی با فرآیند جهانیشدن
جهانیشدن جوانب مختلف جوامع بشری را با تغییر و تحولات وسیعی روبرو ساخته است. علوم کتابداری و اطلاعرسانی نیز به عنوان شاخهای از علوم اجتماعی تحت تأثیر این تغییر و تحولات قرار گرفته است. در این مقاله با بررسی جهانیشدن، تعاریف و حیطة تأثیرات آن، به صورت اخص به رابطه اطلاعات و جهانیشدن پرداخته میشود. اطلاعاتگرایی به عنوان مفهومی نوین موردتوجه قرار گرفته و در ادامة مقاله، فرصتها و چالشهای جدی …
[ 6 ] - خدمات مرجع الکترونیکی شیوههای نوین پاسخگویی به پرسشهای مرجع
کتابخانهها در راستای پاسخگویی به پرسشهای کاربران از شیوههای مختلفی استفاده کردهاند و سیر پیشرفت آنها به سوی یافتن راههای بهتر پاسخگویی همچنان ادامه دارد. در این میان بخش مرجع کتابخانهها نیز در معرض تغییر و تحول بودهاند. تغییر و تحول در بخش مرجع کتابخانهها به مقدار زیادی در نتیجة رشد و پیشرفت فناوریهای ارتباطی و گسترش شبکهها بوده است. تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر بخش مرجع باعث ا…
[ 7 ] - عوامل ایجاد مطلوبیت در خریداران کتابهای دانشگاهی
هدف: هدف این مقاله استخراج مولفههامؤلفههای اصلی مطلوبیت در خریداران کتابهای فارسی دانشگاهی.روششناسی: برای نیل به این هدف از روش پژوهش تحلیل محتوای توصیفی استفاده شده که گردآوری دادهها با استفاده از تحلیل محتوای متون و مصاحبه نیمه باز با 200 خریدار کتابهای دانشگاهی از سه ناشر دانشگاهی: سمت، مرکز نشر دانشگاهی، و دانشگاه تهران در مدت سه ماه (مهر – آذر 1394) انجام شد. یافتهها: یافته هااز نظ…
[ 8 ] - عوامل تقویتکننده همکاری میان کتابخانههای ملی کشورهای عضو اکو
هدف: وجود نقاط مشترک فرهنگی، دینی و تاریخی بین کشورها و از همه مهمتر همجواری جغرافیایی کشورهای عضو اکو و پیشینه تاریخی مشترک، لزوم شناسائی مؤلفههای تقویتکننده و تسهیلکننده همکاری در بین کتابخانههای ملی کشورهای عضو اکو را بیش از پیش آشکار میکند. در این مقاله راهکارهایی در این خصوص ارائه شده است. روش/رویکرد پژوهش: مطالعه اسنادی و کتابخانهای موجود در 10 کتابخانه ملی کشورهای عضو اکو یافته…
[ 9 ] - مشارکت متولیان در حوزه ترویج علم و رضایتمندی از عملکرد آنها: دیدگاه صاحبنظران حقیقی و حقوقی
هدف: تحلیل و بررسی میزان مشارکت متولیان در ترویج علم و رضایتمندی از عملکرد آنها از دید صاحبنظران حقیقی و حقوقی حوزه ترویج علم.روش/ رویکرد پژوهش: دادهها توسط تلفیقی از روشهای اسنادی- کتابخانهای و پیمایشی گردآوری شده است. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه محققساخته و روش نمونهگیری، هدفمند و گلولهبرفی بوده است. جامعه پژوهش، شامل 30 نفر از صاحبنظران حقیقی و30 نفر از صاحبنظران حقوقیِ شاغل در نهاده…
[ 10 ] - بیان نیاز اطلاعاتی
هدف: بیان نیاز اطلاعاتی اولین حلقه ارتباطی بین نیاز اطلاعاتی کاربر و محتوای نظام اطلاعاتی است. کاربر با استفاده از انواع نظامهای پردازش نمادین و شیوههای بیان، نیاز اطلاعاتی خود را با نظام اطلاعاتی درمیان میگذارد. درنهایت نظام اطلاعاتی با تطبیق آنچه بهعنوان پرسش ارائه شده است با مدارک و منابع موجود، پاسخی نهایی را به کاربر ارائه میکند. بر این اساس، هدف این مقاله تشریح وجوه مختلف بیان نیاز اطل…
[ 11 ] - شناسایی رابطهی رضایت شغلی کتابداران و میزان رضایت کاربران در کتابخانههای عمومی (مطالعه موردی: کتابخانههای عمومی استان زنجان)
هدف: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و باهدف شناسایی رابطه رضایت شغلی کتابداران و میزان رضایت کاربران کتابخانههای عمومی در استان زنجان انجامگرفته است. روش:روش پژوهش، پیمایشی است. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامهی محقق ساخته است. در رابطه با جامعه آماری کتابداران، تمام جامعه موردبررسی و مطالعه قرار گرفتند که تعداد 123 پرسشنامه توزیع شد و برای انتخاب نمونه از جامعه 50 هزارنفری کاربران، روش نمونهگیری خو…
[ 12 ] - رابطه سبک مدیریت و تسهیم دانش در کتابخانههای شهر تهران
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناخت رابطه سبک مدیریت و تسهیم دانش در کتابخانههای شهر تهران انجام شدهاست. روش: پژوهش حاضر به روش پیمایشی است. جامعه آماری مورد مطالعه این پژوهش، کتابداران و مدیران شاغل در کتابخانههای مرکزی دانشگاه صنعتیشریف، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران، کتابخانه ملی ایران و کتابخا…
[ 13 ] - عملکرد نشانی اینترنتی در بهبود ربط نتایج بازیابی اطلاعات توسط کاربران رشتههای فنی مهندسی، علوم پایه و اقتصاد در استانداری همدان
هدف: پژوهش حاضر به مقایسه میزان ربط نتایج حاصل از محدودسازی عبارت جستجو به نشانی اینترنتی توسط کاربران رشتههای موضوعی گروههای فنی مهندسی، علوم پایه و اقتصاد در بین کارشناسان استانداری همدان و همچنین مقایسه میزان حضور کلیدواژههای مورد جستجو در نشانی اینترنتی وبسایتهای گروههای فنی مهندسی، علوم پایه و اقتصاد میپردازد. روش: جامعه آماری این پژوهش90 نفر از کارشناسان خبره استانداری همدان در سه گر…
[ 14 ] - ارزیابی رابط کاربر کتابخانه ملی کودکان و نوجوانان ایران از نظر مطابقت با معیارهای عمومی و تخصصی
هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کتابخانه ملی کودکان و نوجوانان ایران انجام شده است و رابط کاربر این کتابخانه را از نظر معیارهای عمومی و تخصصی ارزیابی کتابخانههای دیجیتال کودکان و نوجوانان ارزیابی میکند. روش: این پژوهش از روش کتابخانهای و روش ارزیابانه استفاده کرده است؛ متونی که به ارزیابی رابط کاربر کتابخانه دیجیتال کودکان دنیا پرداخته بودند بررسی شدند و معیارهای تخصصی ارزیابی کتابخانههای دیج…
[ 16 ] - تحلیل جریان اطلاعات از دانشگاه اراک به جامعه (دستگاههای اجرایی)
هدف از این تحقیق تحلیل جریان اطلاعات از دانشگاه اراک به جامعه (دستگاههای اجرایی) و شناسایی موانع موجود بر سر راه جریان اطلاعات بوده است .در این تحقیق پس از بررسی دقیق ادبیات موضوع و مصاحبه با اساتید و متخصصان موانع موجود بر سر راه جریان اطلاعات در منبع تولید کننده (دانشگاه)، مقصد دریافت کننده اطلاعات (جامعه و صنعت) و موانع موجود در کانالهای ارتباطی مورد بررسی قرار گرفت. سپس با استفاده از پرسشنامه…
[ 17 ] - تحلیل اثرات واسطهای مؤلفههای مدیریت دانش در بهبود عملکرد منابع انسانی (مطالعه موردی)
هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل اثرات واسطهای مؤلفههای مدیریت دانش در بهبود عملکرد منابع انسانی بر پایه الگوی پایههای ساختمان مدیریت دانش پروست و همکاران (2000) میباشد.روش: این پژوهش از نظر ماهیت پیمایشی- تحلیلی و از نظر هدف کاربردی صورت گرفته است. جامعه آماری در این پژوهش 370 نفر از کارکنان شرکتهای پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی میباشد. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه استفاده شده …
[ 18 ] - شناسایی اهداف مرتبط با کتابخانههای عمومی در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران
چکیده هدف: شناسایی اهداف مرتبط با کتابخانه عمومی در سند چشمانداز و برنامههای پنجم و ششم توسعه، سند اقتصاد مقاومتی کشور، سند نقشه جامع علمی کشور، سند نقشه مهندسی فرهنگی کشور و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. روش: این پژوهش از نوع توصیفی به روش اسنادی و تحلیل محتوای قیاسی بر اساس 12 رسالت کتابخانه عمومی از منظر ایفلا در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران مانند سند چشم انداز، برنامههای پنجم و ششم…
[ 19 ] - نقش مدیریت دانش و خلاقیت سازمانی در بهرهوری منابع انسانسی (مطالعه موردی: مجتمع گازی پارس جنوبی)
هدف: هدف این پژوهش، بررسی نقش مدیریت دانش و خلاقیت سازمانی در بهرهوری منابع انسانی است. روش: پژوهش حاضر توصیفی- پیمایشی و از نظر اهداف، کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش را 300 نفر از کارمندان شرکت مجتمع گازی پارس جنوبی تشکیل میدهند. برای جمع آوری دادهها از پرسشنامه استفاده شده است. روایی محتوای پرسشنامه با استفاده از نظر چند تن از متخصصان مدیریت ، اساتید و استفاده از آن در چندین پژوهش محاسبه…
[ 20 ] - جریان دانش در شرکتهای دانشبنیان پارک علم و فناوری دانشگاه تهران و ارائه مدل مفهومی
هدف: پزوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل جریان دانش در شرکتهای دانشبنیان پارک علم و فناوری دانشگاه تهران انجام شد. روش: در این پژوهش نظر 256 نفر از کارکنان شاغل در 30 شرکت دانش بنیان مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران که دارای نیروی تمام وقت بیش از 4 نفر هستند، از طریق پرسشنامه، پیمایش شد. یافته ها: جریان دانش در شرکتهای مورد پژوهش، به جز در مؤلفه مکانیزم های جریان دانش که دو نوع سنت…
[ 21 ] - علم در قاب تصویر:عناصر اساسی برنامهسازی تلویزیونی با رویکرد ترویج علم
هدف از پژوهش حاضر، بررسی عملکرد سیمای جمهوری اسلامی ایران در حوزه علم و فناوری و شناسایی مؤلفههای اصلی برنامهسازی تلویزیونی با رویکرد ترویج علم بوده است. در این پژوهش، با روش مطالعه میدانی، عملکرد رسانه ملی در حوزه علم و فناوری، بررسی گردید و با روش مصاحبه اکتشافی، عناصر اساسی برنامهسازی با رویکرد ترویج علم استخراج و تحلیل شده است. یافتهها نشان میدهد که برنامههای علمی، بهطور متوسط 4 درصد …
[ 22 ] - تحلیل استنادی مقالات اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) از سال 1385 تا1390
هدف: هدف از پژوهش حاضر، تعیین وضعیت مقالات اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران بودهاست که میان سالهای 1385 تا 1390 در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام نمایهشدهاند. روششناسی: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و با روش تحلیل استنادی که ازجمله روشهای علمسنجی است، انجامشدهاست. یافتهها: یافتههای پژوهش نشانمیدهند از کل 1640 نفر عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، 1237 نفر، 12477 عنوان مقاله در این پایگاه د…
[ 23 ] - بررسی قانون لوتکا در بین محققان علم اطلاعات و دانششناسی ایران بین سالهای 1381 تا 1392 براساس مجلات تخصصی حوزه
هدف: هدف این پژوهش بررسی توزیع مشارکت نویسندگان رشتۀ علم اطلاعات و دانششناسی ایران براساس قانون لوتکا است. روششناسی: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی است که با روش تحلیلی و با استفاده از شاخصهای علمسنجی انجام شده است. دادهها بین سالهای ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۲ از پنج مجلۀ تخصصی علم اطلاعات و دانششناسی جمعآوری شد. سپس نتایج در اکسل مرتب و با استفاده از فرمول لوتکا مورد بررسی قرار گرفت. براساس یافتهها ۱۹۹…
[ 24 ] - تبیین مؤلفههای تأثیرگذار در شبکه دانش پژوهشگاه صنعت نفت
هدف: هدف این پژوهش شناسایی مؤلفههای تاثیرگذار بر شبکه دانش پژوهشگاه صنعت نفت است. روش: این پژوهش کاربردی از نوع کیفی است. جامعه آماری این پژوهش شامل 9 نفر از مدیران و خبرگان پژوهشگاه صنعت نفت میباشد. برای نمونهگیری در این پژوهش از روش نمونهگیری هدفمند استفاده شده است. برای گردآوری اطلاعات ابعاد و مولفههای مرتبط با شبکه دانش از مصاحبه نیمهساختاریافته و روش تحلیل مضمون استفاده شده است. یافته…
[ 25 ] - دسترسپذیری وبسایت کتابخانههای دانشگاههای دولتی شهر تهران بر اساس ارزیابی فنی و تجربیات کاربران
هدف: با توجه به اهداف کتابخانههای دانشگاهی و اهمیت وبسایتها در اشاعۀ اطلاعات بر طبق اهداف سازمان مادر به تمامی کاربران، باید وبسایت کتابخانهها دسترسپذیر باشند تا به همۀ کاربران خود با تواناییهای مختلف خدمترسانی کنند. با این هدف به ارزیابی دسترسپذیری وبسایت کتابخانههای دانشگاههای دولتی شهر تهران پرداختهایم. روش: این پژوهش از نوع کاربردی است که برای گردآوری اطلاعات آن از روشهای ا…
[ 26 ] - سایبرنتیک و الگوی مدیریت مد زودگذر
هدف: این پژوهش با هدف درک میزان علاقه به موضوع سایبرنتیک در سطح بینالمللی در بازه زمانی 16 ساله (1995 – 2011) صورت گرفته است تا دریابد که آیا موضوع سایبرنتیک از الگوی مدیریت مد زودگذر پیروی میکند یا خیر. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر، پیمایش توصیفی است؛ بدین منظور، پس از شناسایی و انتخاب کلیدواژههای این حوزه به کمک منابع اطلاعاتی مختلف، کار جستوجوی پیشرفته واژههای گزینش شده در پایگاه اطلاعاتی …
[ 27 ] - دیدگاه مسئولان و صاحبنظران فرهنگی کشور درباره راهاندازی مرکز اطلاعرسانی اکو در ایران
هدف: کشورهای عضو اکو آثار و گنجینههای ادبی و فرهنگی مشترکی دارند. در کنار هم قرار گرفتن این اشتراکها و تقویت روزافزون آنها، به واسطه همکاری کتابخانههای ملی به عنوان حافظه علمی و فرهنگی ملتها هدفی متعالی است. این کار در سایه راهاندازی یک مرکز اطلاعرسانی میتواند محقق شود. هدف مقاله حاضر شناخت دیدگاه مسئولان و صاحبنظران فرهنگی ایران درباره راهاندازی مرکز اطلاعرسانی اکو است. روش پژوهش: این…
[ 28 ] - بررسی جریان اطلاعات در مراکز تحقیقاتی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
هدف: این پژوهش با هدف شناسایی وضعیت درونداد، پردازش و بروندادهای جریان اطلاعات در مراکز تحقیقاتی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و شناسایی عوامل تأثیر گذار و موانع و مشکلات فنی و تخصصی که موجب کندی قابل توجه آن میشود، انجام گرفته است. روش پژوهش: این پژوهش کاربردی و برای انجام آن از روش تحقیق پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل معاونین پژوهشی، مدیران پژوهشکدههای …
[ 29 ] - بررسی تطبیقی جستوجو از طریق عنوان و نشانی اینترنتی موتورهای کاوش در میزان ربط نتایج بازیابی اطلاعات توسط کارشناسان استانداری همدان
هدف: پژوهش حاضر به مقایسه میزان ربط نتایج حاصل از محدودسازی عبارت جستوجو به روش عنوان و به طریق نشانی اینترنتی توسط کاربران در استانداری همدان و همچنین میزان حضور کلیدواژههای مورد جستوجو در وبسایتهای گروههای مورد پژوهش میباشد. روش پژوهش: جامعه آماری این پژوهش90 نفر از کارشناسان استانداری همدان هستند. آنان با استفاده از قسمت جستوجوی پیشرفته موتور کاوش گوگل، کلیدواژههای (یک و چند واژهای…
[ 30 ] - بررسی جریان اطلاعات در پژوهشکدههای وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی جریان اطلاعات در پژوهشکدههای وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی از دیدگاه پژوهشگران، با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام گرفته است. روش پژوهش: نوع پژوهش کاربردی و روش پژوهش پیمایشی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل: 7 مرکز تحقیقاتی وابسته به "دانشگاه آزاد اسلامی" بودT که در هر مرکز معاونین پژوهشی، مدیران گروههای علمی، مدیران کتابخانهها و اعضای هیأت علمی پژوهشکدهه…
[ 31 ] - بررسی فرهنگ سازمانی حاکم بر کتابخانههای دانشگاههای شهر تبریز بر اساس مدل کامرون و کوئین
هدف: هدف از انجام این پژوهش شناخت نوع فرهنگ سازمانی حاکم بر کتابخانههای دانشگاههای شهر تبریز است. روش پژوهش: در این تحقیق از روش پیمایشی- توصیفی استفاده شده است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف، کاربردی بوده و ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه استاندارد کامرون و کوئین میباشد. جامعه آماری این پژوهش کتابخانهها و کتابداران دانشگاههای شهر تبریز است، که شامل 92 نفر کتابدار بود. سپس با استفاده از فرمول کوک…
[ 32 ] - ارزیابی کیفیت خدمات کتابخانههای عمومی شهرستان رامسر و تنکابن با استفاده از ابزار لایب کوال
هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کیفیت خدمات کتابخانههای عمومی شهرستان رامسر و تنکابن با استفاده از ابزار لایب کوال انجام گرفته است. روش: در این پژوهش برای گردآوری دادهها از پرسشنامه لایب کوال استفاده شده است. این پرسشنامه ابزاری استاندارد است که به ارزیابی کیفیت خدمات از دید کاربران میپردازد. نمونه آماری این پژوهش شامل 410 نفر از کاربران کتابخانههای عمومی شهرستان رامسر و تنکابن (در دوره زمانی…
[ 33 ] - بررسی نگرش کاربران کتابخانههای دانشگاهی در زمینه ارائه خدمات عمومی الکترونیکی در کتابخانههای دانشگاهی
هدف : فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی، افق هایی نوین به سوی رفع محدودیت های سیستم های تعاملی سنتی ایجاد کرده است. ارائه خدمات عمومی کتابخانه ها (مرجع، اطلاع رسانی و امانت) با استفاده از تسهیلات الکترونیکی از کاربردهای بهینه این فناوری ها محسوب می شود. روش شناسی : پژوهش کاربردی حاضر به روش تحلیلی توصیفی با هدف بررسی دیدگاه کاربران کتابخانه های دانشگاهی در زمینه ارائه این نوع خدمات در کتابخانه ه…
[ 34 ] - تولیدات علمی نمایهسازی شدۀ ایران و کشورهای اسلامی منطقۀ خاورمیانه در WOS (2003- 2007)
این پژوهش با استفاده از روش تحقیق کتابخانهای و با بهرهگیری از روش تجزیه و تحلیل تطبیقی، از ابعادی گوناگون، به ارزیابی و مقایسۀ تولیدات علمی نمایهسازی شدۀ ایران، ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان در پایگاه WOS، در طیّ دورۀ پنج سالۀ 2003 تا 2007 میپردازد. مقایسۀ تولیدات علمی هر یک از این کشورها از نظر «تنوّع زبانی»، «تنوّع مدارک»، «گروههای موضوعی»، «وابستگی سازمانی» و «تعداد و میزان رشد»، مهمترین هد…
[ 35 ] - تحلیلِ تولید علم ایران در سالهای 2006 و 2007 بر اساس آمار پایگاههای «مؤسّسة اطّلاعات علمی» ISI))
بررسیها نشان می دهد که تولیدات علمی نمایه شدة ایران در سال 2007 در پایگاه WOS، نسبت به سال 2006، به میزان 28/34% رشد داشته است. این رشد در بخشهای SSCI و A&HCI این پایگاه که بیشتر به نمایهسازی حوزههای علوم انسانی، علوم اجتماعی و هنر میپردازد چشمگیرتر بوده است. همچنین، تنوّع «انواع مدارک» و «زبانِ» تولیدات علمی نمایه شدة ایران در سال 2007 نسبت به سال 2006 افزایش یافته است. علاوه بر گروههای موض…
[ 36 ] - واکاوی مسئولیت ملی کارکنان سازمانهای دولتی؛ طراحی و اعتباریابی یک سنجه پژوهشی
هدف غایی این پژوهش، واکاوی مفهوم «مسئولیت ملی» و طراحی و اعتباریابی سنجهای برای اندازهگیری آن است؛ برای تحقق این هدف از استراتژی پژوهش ترکیبی اکتشافی استفاده شده است. در مرحله اول با مصاحبه با 34 نفر از کارکنان در بخش دولتی، مفهوم مسئولیت ملی واکاوی شد. در این مرحله از شیوه تحلیل دادهبنیاد استفاده شد. بر این اساس نتایج مصاحبه در قالب مضامین دستهبندی شد، بهطوری که مضمونهای اصلی، فرعی و کدها…
[ 37 ] - فرایند کار یک کتابخانه مجازی (ساختار، محتوا، شیوة عمل و مدیریت)
با افزایش انتشار و تولید اطّلاعات به شکل الکترونیکی و فراهم آوردن زیرساختهای لازم برای دردسترس قراردادن موجودی مخازن کتابخانهها از طریق شبکههای رایانهای، نوع دیگری از کتابخانهها تحت عنوان «کتابخانههای مجازی» یا «کتابخانههای نامرئی» پا به عرصه وجود گذاشتهاند. آشنایی کتابداران و اطّلاعرسانان با فرایند کار و طرز عمل این نوع کتابخانهها میتواند کمک شایانی به رشد و ارتقای سطح علمی آنها داشته ب…
[ 38 ] - طراحی مدل مفهومی مسئلهیابی پژوهش با استفاده از روش فراترکیب
هدف: هدف از انجام این پژوهش شناسایی ویژگیهای متمایز مسئلهیابی پژوهش به عنوان اولین گام در تولید دانش و رسیدن به درک بهتری از فرآیند مسئلهیابی است. در این پژوهش مفاهیم، ایدهها و یافتههای پژوهشهای قبلی با هم ترکیب شده و مدل مفهومی مسئلهیابی پژوهش طراحی شد. روش: در پژوهش حاضر با استفاده از روش فراترکیب و از طریق مراحل هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو، به ترکیب دادههای به دست آمده از منابع پیشین پرداخت…
[ 39 ] - مسائل مدیریت دانش در بخش دولتی
[ 41 ] - عوامل پیشبرنده و بازدارنده در استفاده از کتابخانههای عمومی
هدف: پژوهش حاضر بهمنظور بررسی موانع و مشکلات پیش روی کاربران در مراجعه و استفاده از منابع کتابخانههای عمومی در سال 93-1392 انجام گرفته است.روش: پژوهش حاضر به روش پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری، کلیۀ کاربران کتابخانههای عمومی شهرستان همدان (بالغ بر 23153 نفر) بود و نمونهگیری به روش تصادفی ساده انجام شد. حجم نمونه آماری 380 نفر با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعیین شد. ابزار تحقیق پرسشنامۀم…
[ 42 ] - رابطۀ بین فرهنگ سازمانی و کیفیت خدمات در کتابخانههای وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی در شهرستان مشهد
هدف: هدف از پژوهش حاضر، تبیین رابطۀ بین فرهنگ سازمانی و کیفیت خدمات در کتابخانههای وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور در شهرستان مشهد است. روش: این پژوهش از نوع کاربردی است و به روش پیمایشی – توصیفی انجام گرفته است. جامعۀ پژوهش از دو گروه کتابداران و کاربران کتابخانههای وابسته به نهاد کتابخانههای عمومی کشور در شهرستان مشهد تشکیل گردیده است. از میان کاربران کتابخانههای عمومی، 379 نفر به روش تصا…
[ 43 ] - ارزیابی قابلیت های جستوجوی نرم افزارهای علوم اسلامی (قرآن، حدیث، فقه و احکام) شهر قم
هدف: پژوهش حاضر به دنبال ارزیابی قابلیت جستوجوی نرمافزارهای علوم اسلامی شهر قم در سه حوزه قرآن، حدیث، فقه و احکام بر اساس معیارهای استخراج شده از منابع معتبر انگلیسی و فارسی است.روش: این پژوهش به روش ارزیابانه و با استفاده از 91 گویه در دو بخش خصیصههای جستوجو و ویژگیهای مربوط به نتایج جستوجو صورت گرفته است. ابزار استفاده شده در این پژوهش، سیاههوارسی محققساخته بوده است.یافتهها: نتایج پژوهش …
[ 44 ] - مطالعۀ تطبیقی فرهنگ سازمانی حاکم بر کتابخانههای عمومی و دانشگاهی شهر تهران و بررسی رابطۀ آن با رضایت کاربر
هدف: هدف مقالۀ حاضر، مطالعۀ تطبیقی فرهنگ سازمانی حاکم بر کتابخانههای عمومی و دانشگاهی شهر تهران و بررسی رابطۀ آن با رضایت کاربر است.روش: این پژوهش از نوع کاربردی است و به روش پیمایشی- توصیفی انجام گرفته است. جامعۀ پژوهش به سه دستۀ کتابداران و مدیران کتابخانههای عمومی و دانشگاهی شهر تهران و کاربران این کتابخانهها تقسیم میشوند. از میان کتابخانههای عمومی (تحت پوشش نهاد کتابخانههای عمومی)، آن دسته…
[ 45 ] - بررسی مفهوم نظام مدیریت دانش
هدف: عدم شناخت کافی از نظام مدیریت دانش از جمله تعاریف، اجزاء و نیز عوامل موفقیت در آن از عناصر اصلی شکست در پروژههای مدیریت دانش بوده است. این پژوهش درصدد روشنتر ساختن مفهوم نظام مدیریت دانش و مؤلفههای آن است.روش: در این پژوهش که به روش تحلیل محتوا انجام شد؛ ضمن مروری مفصل بر مفهوم مدیریت دانش، مفهوم نظام مدیریت دانش در 290 مقاله استخراج شده از پایگاه اسکوپوس مورد بررسی قرار گرفت و تعاریف، روی…
[ 46 ] - دیدگاه جامعه کتابداری و اطلاعرسانی در خصوص تغییر در محتوا، آموزش و عنوان رشته
هدف: این پژوهش بهدنبال بررسی دیدگاه جامعه کتابداری و اطلاعرسانی در خصوص تغییر در سه حوزه عنوان، محتوا و آموزش این رشته بوده و درصدد بررسی این مسأله مبنایی است که تغییر درحوزههای مختلف کتابداری و اطلاعرسانی از دیدگاه متخصصان و کارکنان و دانشجویان این رشته چه اَبعاد و گسترهای را در بر میگیرد و اولویت تغییرات از نظر آنها میبایست به چه صورت باشد و آیا توافقی بین جامعه کتابداری و اطلاعرسانی در خصوص …
[ 47 ] - مقایسۀ کاربرد انواع روشهای ارزیابی دسترسپذیری وبسایتها مطالعۀ موردی: وبسایت وزارتخانههای دولت جمهوری اسلامی ایران)
هدف: هدف مقالۀ حاضر، بررسی مقایسهای انواع روشهای ارزیابی دسترسپذیری وبسایتها و بررسی نتایج مطالعۀ موردی وبسایت وزارتخانههای دولت جمهوری اسلامی ایران بهمنظور نشان دادن نقاط قوت، ضعف و تفاوت یافتههای ارزیابی در هر یک از روشهای دسترسپذیری وبسایتها میباشد. روش: در این مقاله، ابتدا پژوهشهای انجام شده در زمینۀ دسترسپذیری وبسایتها مرور و مورد بررسی قرار گرفتهاست. در بخش بعد، مروری بر روشهای …
[ 48 ] - بررسی میزان استفاده نابینایان ایران از فنآوری اطلاعات و ارتباطات جهت تأمین نیازهای اطلاعاتی
این پژوهش، با هدف بررسی میزان استفاده نابینایان از فنآوری اطلاعات و ارتباطات و رسانههای اطلاعاتی خاص جهت تأمین نیازهای اطلاعاتی، انجام شده است. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات از تحقیقات پیمایشی تحلیلی است که در سال ۱۳۹۱ انجام شده است. حجم نمونه آماری پژوهش، بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۳۸۴ نفر تعیین شد. به منظور گردآوری دادهها، از پرسشنامه محققساخته با ضریب پایایی …
[ 49 ] - نگاشت ساختار و چیدمان تاریخی مفاهیم علم اطلاعات و دانششناسی: با رویکرد متنکاوی (2004-2013)
هدف: پژوهش حاضر با هدف نگاشت و بررسی ساختار مفهومی علم اطلاعات و دانششناسی، دامنه موضوعی مجلات و چیدمان تاریخی مفاهیم بر اساس متن کامل مقالات مجلات هسته صورت گرفت. روششناسی: روش بهکاررفته تحلیل محتوای مفاهیم استخراجشده بر اساس فنون متنکاوی از 6830 مقاله 10 نشریه هسته بر اساس گزارش جی سی آر 2013 (2004-2013) است. خوشهبندی واژگان و عبارات بعد از استخراج بهصورت پارامتریک و انتخاب 150 مفهوم بر …
[ 50 ] - الگوی مطلوب ترویج علم در شبکههای تلویزیونی صدا و سیمای ج.ا.ا.
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی مؤلفهها و عناصر اساسی برنامهسازی در حوزه علم و فناوری، مدل مطلوب ترویج علم در رسانۀ تلویزیون را ارائه میکند. روششناسی: روش تحقیق حاضر، ترکیبی یا آمیخته است. بدین لحاظ روش گردآوری اطلاعات، تلفیقی از مصاحبه اکتشافی و مطالعات پیمایشی بوده است. رهاورد مصاحبهها، تدوین پرسشنامهای محققساخته جهت ترسیم مدل نهایی است. جامعه آماری، تهیهکنندگان برنامههای علمی تلویزیون و …
[ 51 ] - سنجش همافزایی اقتصاد دانشبنیان در ایران و ارائه الگویی برای تبیین کارکرد عوامل مؤثر در اقتصاد دانشبنیان با استفاده از رویکرد مارپیچ سهگانه
هدف: این پژوهش، تحلیل میزان همافزایی اقتصاد دانشبنیان در سطوح استانی و ملی و تدوین الگوی همافزایی اقتصاد دانشبنیان در شرکتهای صنعتی ایران است.روششناسی: این پژوهش از نوع پژوهشهای کاربردی علمسنجی است که با استفاده از رویکرد مارپیچ سهگانه، نظامهای نوآوری استانی و ملی ایران بر مبنای توزیع جغرافیایی، فناورانه و سازمانی شرکتهای صنعتی اندازهگیری شدند. جامعه این پژوهش تعداد 46150 شرکت صنعتی …
[ 52 ] - تاثیر دیجیتالسازی مجموعه کتابخانههای دانشگاهی بر اثربخشی سازمانی
هدف: هدف پژوهش بررسی سطح دیجیتالسازی کتابخانههای دانشگاهی و تاثیر آن بر اثربخشی سازمانی بر اساس مدل نظری کارکردهای چهارگانهی ضروری نظام اجتماعی پارسونز است. روش: این پژوهش تحلیلی- کاربردی از نوع توصیفی و پیمایشی است و ابزار پژوهش چکلیست محقق ساخته است که به بررسی خطمشی کتابخانه، امکانات و خدمات دیجیتال، مجموع دیجیتال و قابلیتهای جستجوی مجموعه کتابخانه میپردازد. پرسشنامه استاندارد برای سنجش …
[ 53 ] - بررسی وضعیت موجود و آرمانی تأثیر مؤلفههای فنی بر کاربست شبکههای اجتماعی در کتابخانههای دانشگاهی ایران
هدف: امروزه شبکههای اجتماعی به دلیل برخورداری از قابلیتهای گوناگون، نقش بسزایی را در ارائه خدمات درکتابخانهها ایفا میکنند از این رو، پژوهش حاضر به بررسی میزان تأثیر مؤلفههای فنی بر استفاده از شبکههای اجتماعی درکتابخانههای مرکزی دانشگاههای دولتی ایران در دو وضعیت موجود و آرمانی پرداخته است. روش پژوهش: پژوهش حاضر بر حسب هدف کاربردی و از نظر روش پیمایشی- تحلیلی میباشد. 146 کتابدار شاغل…
[ 54 ] - مدل نظری و عملیاتی ممیزی دانش در سازمان های پروژه محور
زمینه و هدف. با توجه به نقش اساسی مدیریت دانش در سازمانهای پروژه محور و با در نظر گرفتن ممیزی دانش به عنوان مهمترین گام تأمین، نگهداری و به هنگام سازی محتوای نظامهای مدیریت دانش؛ هدف از پژوهش حاضر، تدوین مدل مناسب ممیزی دانش با توجه به نیازها، الزامات و مؤلفه های ممیزی دانش در این نوع سازمانهاست. روش. پژوهش حاضر، پژوهشی کاربردی با رویکردی آمیخته (کمّی و کیفی) است که به روش مطالعه اسنادی، مطالعه اک…
[ 55 ] - ارائه مدلی کاربردی در قالب معیارهایی جهت ارزیابی وبسایتهای سینمایی ایران
زمینه و هدف: امروزه وبسایتها با کاربریهای متنوع و متعدد، همه عرصههای اجتماعی، علمی، آموزشی، هنری، تجاری، اداری و ... را بهکلی دگرگون کردهاند. در این میان عالم سینما هم از این پیشرفتِ فناوری بینصیب نمانده است و انبوهی از وبسایتهای سینمایی راهاندازی شده است تا سینمادوستان را در این زمینه یاری رسانند. کاربری یک وبسایت هر چه که باشد هدف اصلی وبسایتها، ارائۀ خدمات سریع و آسان و جلب رضایت کاربران است و …
[ 56 ] - تاثیر فنآوری اطلاعات و ارتباطات بر استفاده اطلاعات از سوی نخبگان: با رویکرد نوآورانه
چکیده هدف، این پژوهش تبیین تاثیر فنآوری اطلاعات و ارتباطات بر نوآوری استفاده از اطلاعات در میان نخبگان و استعدادهای درخشان باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی بوده است. روششناسی، در این پژوهش از روششناسی کیفی با رویکردی تفسیرگرایانه و با استفاده از نظریه زمینهاستفاده شده است. در فرآیند ساخت نظریه زمینهای سه مرحله کدگذاری دادهها وجود دارد: کد گذاری باز، کد گذاری محوری و کدگذار…
[ 57 ] - Discovering and Analyzing the Intellectual Structure and Its Evolution in Core Journals of "Knowledge and Information Science" during 2004-2013
Purpose: This study aims to reveal the intellectual structure of Knowledge and Information Science and its evolution along with the review of journals subjective scope based on 6830 abstract in the ten core journal in the JCR 2013, over the ten years (2004-2013). Methodology: In this research, co-word and Correspondence analysis of 150 words -selected by tf-idf weight- were done after parametric …
[ 58 ] - The Study of graduate Students’ Model Measuring Access and Use of Electronic Information
Abstract Background and Aim: Research was carried out as a survey utilizing a researcher made questionnaire. 1149 postgraduate students were selected to fill in the research questionnaire, and 837 questionnaires were sent back. Along with descriptive statistics, independent samples t test was used to examine the difference between groups and Pearson co-efficient to measure correlations of variab…
[ 59 ] - Investigating the Relationship between Social Capital and Knowledge Sharing at Iran’s National Information Centers
Background and Aim: The purpose of this study was to investigate the relationship between social capital and knowledge sharing at national information centers in Iran. Method: This applied research was carried out using two questionnaires and a checklist. Data were collected from all the managers, but stratified random sample of staff members of three: main national information centers (National…
[ 60 ] - تحلیل شبکه ی همکاری علمی پژوهشگران حوزه پزشکی ایران با استفاده از شاخص های شبکه اجتماعی
هدف: هدف از پژوهش حاضر تحلیل شبکه همکاری علمی پژوهشگران حوزه پزشکی ایران با استفاده از شاخصهای شبکه اجتماعی در پایگاه وب آو ساینس طی سال های 2003 تا 2013 است.روششناسی: این پژوهش از نوع کاربردی علمسنجی است که از طریق تحلیل شبکه هم تألیفی پژوهشگران و با استفاده از شاخصهای تحلیل شبکههای اجتماعی انجامگرفته است. در این پژوهش 57460 مقاله پژوهشگران ایرانی در حوزه پزشکی که در پایگاه وب او ساینس نمای…
[ 61 ] - میزان تحقق اهداف دورههای آموزش ضمن خدمت در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای دولتی شهر تهران
اهداف: هدف اساسی پژوهش حاضر «بررسی میزان تحقق اهداف دورههای آموزش ضمن خدمت در کتابخانههای مرکزی دانشگاه-های دولتی شهر تهران» میباشد. روش پژوهش: روش مورد استفاده، پیمایشی است. برای گردآوری دادهها از 3 پرسشنامه استفاده شد و از روشهای آماری توصیفی و تحلیلی نیز برای پاسخ به پرسشهای پژوهش و آزمون فرضیهها استفاده شد. جامعه آماری: جامعه پژوهش حاضر کتابخانههای مرکزی 13 دانشگاه دولتی…
[ 62 ] - خواندن و عناصر مرتبط با آن در ادبیات داستانی تألیفی و ترجمهای فارسی
هدف: تعیین کمیّت حضور عناصر مرتبط با خواندن در ادبیات داستانی تألیفی در مقایسه با عناوین ترجمهشده طی سالهای 1390-1395. روششناسی: پژوهش کاربردی حاضر با روش تحلیل محتوا روی پرشمارگانترین کتابهای حوزه ادبیات در گروه سنی بزرگسال انجام شده است. 34 عنوان کتاب با نمونهگیری هدفمند مطالعه و تحلیل شده است. کدها، واژگان، جملات، یا بخشهایی از داستان هستند که به…
[ 63 ] - بررسی تناسب الگوی تعالی سازمانی با کتابخانه های دانشگاهی ایران
هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی تناسب الگوی تعالی سازمانی و نظام وزندهی آن با کتابخانههای دانشگاهی ایران است.روش: پژوهش حاضر در دو مرحله کیفی و کمی انجام گرفت. در مرحله کیفی با استفاده از پنل دلفی، مهمترین معیارهای فرعی الگوی تعالی سازمانی متناسب با کتابخانههای دانشگاهی ایران شناسائی شد، در مرحله کمی با استفاده از پرسشنامه متناسبسازی شده، نظرات مدیران کتابخانههای دانشگاهی ایران در خصوص می…
[ 64 ] - بازدارنده ها و شرایط جذب ناکاربران به کتابخانه های عمومی ایران
زمینه و هدف: ناکاربران کسانی هستند که به هر دلیلی به کتابخانه مراجعه نمیکنند. شناخت دلایل عدم مراجعه و شروط مشتری برای مراجعه، همواره یکی از دغدغههای سازمانهای خدماتی بوده است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی دلایل عدم مراجعه و شروط ناکاربران برای مراجعه به کتابخانههای عمومی ایران است. روش: این پژوهش، کیفی است. جهت گردآوری دادهها از روش مصاحبه ساختاریافته استفاده شد. نظریه زمینهای مبنای این…
[ 65 ] - Identifying Requirements of a Self-care System on Smartphones for Preventing Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)
Background: Smartphone applications play a pivotal role in management, providing care and preventing infectious diseases. It also has the potential impact on supportive and self-care. This study aimed to identify the requirements for a smartphones self-care system to prevent corona-virus (COVID-19). Materials & Methods: This was a descriptive study performed in two main stages in 2020. At the fi…
[ 66 ] - واکاوی تصویر ذهنی مردم از کتابخانه عمومی ایران (با اتکاء بر نظریه زمینهای)
هدف: تطابق بین پیشفرضهای موجود هنگام سیاستگذاریها و برداشتهای مخاطبان نهادهای ارائهدهندۀ خدمت میتواند اثربخشی سیاستها و اقدامات را ارتقا بخشد. هدف از انجام این پژوهش، واکاوی تصویر کتابخانههای عمومی است.روش: تحقیق حاضر تحقیقی کیفی است. برای گردآوری دادهها از روش مصاحبۀ ساختاریافته استفاده شد. در مجموع، با 72 نفر مصاحبه صورت گرفت. نظریۀ زمینهای اشتراوس و کوربین اساس کار این پژوهش بود و د…
[ 67 ] - شناسایی عوامل موثر بر اطلاعآفرینی در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی
هدف: پژوهش حاضر، با هدف شناسایی عوامل موثر بر اطلاعآفرینی در کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی انجام شده است. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، از نظر رویکرد، پژوهشی آمیخته است. نمونهگیری بخش کیفی به صورت غیر احتمالاتی و هدفمند انجام پذیرفت و عوامل موثر بر اطلاعآفرینی از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته شناسایی شد. در بخش کمّی، نظرات 30 نفر از اعضای هیئت علمی و دانشجویان دکتری پیرامون اهمیت هر یک…
[ 68 ] - چالشهای اثربخشی تحقیقات در علوم انسانی و اجتماعی در ایران: تحلیلی داده بنیاد
هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی چالشهای دستیابی تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی به اثربخشی در کشور است. به همین منظور، چالشها نه تنها از دیدگاه افراد دخیل در حوزه پژوهش، بلکه از دیدگاه کاربران بالقوه نتایج تحقیقات مورد بررسی قرار گرفتند. روششناسی: این پژوهش کیفی و دارای رویکردی تفسیرگرایانه است. مشارکتکنندگان شامل محققان حوزههای علوم انسانی و اجتماعی، مدیران حوزه پژوهش و نمایندگان سازمانهایی…
[ 69 ] - Usability Evaluation of the Mask Mobile Application: The Official Application of the Iranian Government
Background and Objective: Health Information Technology helps individuals prevent COVID-19. Many information technology applications have been developed to prevent Coronavirus infection globally; however, the quality level of these applications is uncertain. This study aims to evaluate the usability of the Mask mobile application, which is designed to fight COVID-19. Materials and Methods: The M…
[ 70 ] - Systematic pathology of the commercialization system of science and technology in IRANN
Innovation is a tool to achieve economic and social goals and is increasingly important as a key driver of development. Despite the success of a large number of researches in term of technical, a limited number of commercialization stages have been successfully completed, This indicates the complexity and the existence of various obstacles to commercialization. In this research, the actors in the…
Co-Authors