تهیه تیوسیانو و آزیدوهیدرین ها تحت شرایط ملایم بر طبق اصول شیمی سبز و تهیه ترکیبات آلی سولفوردار در شرایط ملایم در حضور کاتالیزور انتقال فاز
Abstract
تری تیوکربنات ها دسته مهمی از ترکیبات آلی گوگرددار به شمار می آیند که برای کاربردهای مختلفی به ویژه در کشاورزی به عنوان آفت کش و در صنعت به عنوان افزودنی های روان کننده استفاده شده اند. با توجه به اهمیت این ترکیبات و نقش موثر کاتالیزورهای انتقال فاز در واکنش های آلی، در این پروژه، تری تیوکربنات های متقارن در اثر واکنش آلکیل هالیدهای نوع اول، دوم، آلیلی و بنزیلی یا آلکیل توسیلات ها با مخلوط koh و آلومینا در cs2 و در حضور تترا بوتیل آمونیوم برمید (tbab) به عنوان کاتالیزور انتقال فاز با راندمان بالا تهیه شده است. در این روش، تری تیوکربنات های حلقوی نظیر 3،1- دی تیولان-2- تیون نیز بدون تشکیل هیچگونه پلیمری به عنوان محصول جانبی تهیه شده است. توسعه روش های سنتزی ملایم در فرآیندهای شیمیایی جهت تأمین اهداف شیمی سبز، بسیار حائز اهمیت می باشد. از جمله راه های دست یابی به این هدف، عدم استفاده از حلال های آلی پرخطر و استفاده از محیط های جایگزین، در سنتزهای آلی است. یکی از این محیط های جایگزین، پلی اتیلن گلیکول می باشد که علاوه بر ارزانی، زیست تخریب پذیر نیز می باشد. به همین دلیل، در این پروژه پلی اتیلن گلیکول به عنوان محیط واکنش در سنتز آلکیل تیوسیانات ها و آزیدوهیدرین ها مورد استفاده قرار گرفت. روش جدید، مقرون به صرفه و موثر برای سنتز آلکیل تیوسیانات ها به وسیله واکنش آلکیل هالیدهای مختلف با آمونیوم تیوسیانات در پلی اتیلن گلیکول به عنوان محیط واکنش ارائه شده است. این روش منجر به تهیه آلکیل تیوسیانات های متناظر با راندمان بالا و بدون تشکیل محصول جانبی ایزوتیوسیانات گردیده است. همچنین تبدیل موثر و ناحیه گزین اپوکسیدها به 2،1- آزیدوالکلها به وسیله واکنش با سدیم آزید و با استفاده از پلی اتیلن گلیکول به عنوان محیط واکنش انجام شده است. این واکنش ها، محصولات مربوطه را با راندمان و ناحیه گزینی بالا و در شرایط ملایم تولید نموده است. با توجه به اهمیت تیوسیانوهیدرین ها به عنوان حدواسط های مهم در شیمی دارویی و کشاورزی، در این پروژه سعی شد روش های ملایم، موثر و سازگار با محیط زیست برای تهیه تیوسیانوهیدرین ها ارائه شود. به همین منظور، اپوکسیدهای مختلف در اثر واکنش با آمونیوم تیوسیانات و در حضور پلی اتیلن گلیکول سولفونیک اسید (peg-oso3h) به عنوان کاتالیزور پلیمری همگن موثر و سازگار با محیط زیست در حلالهای دی کلرومتان و آب به تیوسیانوهیدرین مربوطه تبدیل شده اند. این واکنش ها در مدت زمان کوتاه و در شرایط ملایم، محصولات مربوطه را با راندمان و ناحیه گزینی بالا تولید نموده اند. اجتناب از ایجاد مواد زاید و حفظ محیط زیست از اصول مهم شیمی سبز می باشد. معمولاً غلظت بیشتر واکنش دهنده ها در غیاب حلال منجر به سینتیک های مطلوب تر نسبت به حالت محلول می شود. این گونه واکنش ها با تثبیت واکنشگرها بر روی حفره های بستر جامد انجام شده و نسبت به واکنش های حالت محلول مرسوم به دلیل استحصال آسان تر، دارای مزایا و فواید زیادی هستند. قابلیت بازیافت بسترهای جامد در این فرآیندها آنها را به روشهای سازگار با محیط زیست تبدیل ساخته است. به همین منظور، باز کردن ناحیه گزین اپوکسیدها توسط آنیون تیوسیانات و در حضور داوکس به عنوان کاتالیزور اسیدی سازگار با محیط زیست قابل بازیافت، در شرایط بدون حلال انجام شده که در مدت زمان کوتاهی، تیوسیانوهیدرین های مربوطه را با راندمان بالا تولید نموده است. همچنین بور سولفونیک اسید و ملامین سولفونیک اسید به عنوان کاتالیزورهای اسیدی جامد جدید و موثر به سادگی تهیه شده و در واکنش باز کردن حلقه اپوکسیدها با آنیون تیوسیانات در شرایط بدون حلال مورد استفاده قرار گرفته اند. این کاتالیزورها تیوسیانوهیدرین های مربوطه را با راندمان و ناحیه گزینی بالا و در مدت زمان کوتاه تحت شرایط ملایم تولید نموده اند. دسترسی آسان به کاتالیزور و قابلیت بازیافت آن، سادگی فرآیند و جداسازی محصولات، همچنین زمان بسیار کوتاه واکنش ها و راندمان بالا از محاسن این روش ها می باشد.