بررسی فرایند اطلاع یابی در بافت زندگی روزمره با تاکید بر زندگی در چرخه: مطالعه ای پیرامون اقوام پرجمعیت ساکن شهرستان اهواز
Abstract
اطلاع یابی در زندگی روزمره، شاخه ای نسبتاً جدید در مطالعات حوزه رفتار اطلاعاتی است. این حوزه بر نوع خاصی از اطلاع یابی تمرکز دارد که ارتباطی با کار و تحصیل ندارد و اطلاعات مورد نظر این گونه اطلاع یابی، اطلاعاتی است که در زندگی روزمره مورد استفاده قرار می گیرد. با توجه به اهمیت رفتار اطلاع یابی در زندگی روزمره، پژوهش حاضر در حوزه یاد شده و در میان دو قوم عرب و بختیاری ساکن شهرستان اهواز انجام شده است. پژوهش حاضر در زمره تحقیقاتی است که در حوزه "اتنوانفورماتیک " قرار می گیرد. روش این پژوهش پیمایشی و ابزار مورد استفاده برای گردآوری داده ها دو پرسش نامه مجزا برای دو قوم مورد بررسی بود. روایی پرسشنامه ها با استفاده از نظرات صاحبنظران و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای پرسشنامه عرب ها 862/0 و برای پرسشنامه بختیاری ها 867/0 بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها علاوه بر آمار توصیفی از آماره های استنباطی نظیر ضریب همبستگی پیرسون، ضریب همبستگی تفکیکی، رگرسیون چندمتغیره و آزمون تی گروه های مستقل استفاده شد. ابزارهای تجزیه و تحلیل، نرم افزار اس پی اس اس نسخه 19 و نیز صفحه گسترده مایکروسافت اکسل بودند. یافته های پژوهش نشان داد که رابطه هویت ملی، هویت قومی و احساس تبعیض با فرایند اطلاع یابی در بافت زندگی روزمره معنادار است، اما جهت رابطه ها و نیز نتایج آزمون تی نشان داد که بین عرب ها و بختیاری ها در زمینه اطلاع یابی در بافت زندگی روزمره تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین نتیجه تحلیل رگرسیون چندمتغیره برای هر دو قوم نشان داد که هویت ملی، هویت قومی و احساس تبعیض پیش بینی کننده های تعیین کننده ای برای اطلاع یابی در بافت زندگی روزمره منسوبین به اقوام مورد مطالعه بود. تفاوت مشاهده شده در رفتار اطلاع یابی در بافت زندگی روزمره بین افراد منسوب به دو قوم نشان داد، احتمالاً این تفاوت رفتار اطلاع یابی در بافت زندگی روزمره این دو قوم می تواند با تفاوت بین موقعیت ها، نگرش ها، باورها، آداب، سنن، مناسک و نظایر آن ها به طور کلی آن چه که تحت عنوان شیوه زندگی و بافت و زمینه محیطی از آن یاد می شود در ارتباط باشد.