بررسی رئالیسم داستان های نجیب محفوظ(بین القصرین،زقاق المدق، اولاد حارتنا، داستان کوتاه جبار)
Abstract
: در تاریخ ادبی هر ملتی سرآمدانی هستند که دارای ابتکار بوده و به پیشرفت ادبیات کمک کرده اند. در عرصه ی داستان نویسی نیز پیشگامانی هستند که مسیر را در ادبیات عربی هموار کرده اند؛ از این رو قالب های داستانی متنوع در مکتب های مختلف ادبی ظهور کرد. رئالیسم (واقعگرایی) از جمله مکتب هایی است که با توجه به اوضاع و احوال جامعه، وارد عرصه ی ادبی و داستان نویسی شد. نجیب محفوظ از بزرگان داستان نویسی مصر است که قالب داستانی را برای بیان اوضاع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه برگزیده و در میدان مکتب واقعگرایی، اسلوبی جدید و مضامینی نو را به تصویر کشیده است. از رمان های نجیب محفوظ که آکنده از واقعگرایی است «بینَ القَصرَین» ، «زُقاق المَدَق»، «اولاد حَارَتِنا»، و از میان داستان های کوتاه وی، داستان کوتاه «الجبار» را انتخاب کرده ایم زیرا این داستان ها سرشار از مضامین اجتماعی و سیاسی جامعه ی مصر هستند. این داستان ها حلقه ی مهمی از تاریخ روایی – داستانی مصر است. بیان ضعف اقتصادی و سیاسی مصر که سرچشمه ی مشکلات اجتماعی و اخلاقی است از شاخصه های مکتب واقعگرایی است که نجیب محفوظ به زیبایی در این داستان ها بیان کرده؛ این رساله با روش تحلیل رئالیستی و هدف کشف مولفه های رئالیسم به بررسی داستان های نجیب محفوظ می پردازد. ویژگی های بارز رئالیسم آن ها انعکاس مضامین اجتماعی فقر، فساد اخلاقی، استعمار، طبقه ی متوسط، وطن پرستی و محافظه کاری در دو قالب رئالیسم اجتماعی-سیاسی و رئالیسم بورژوا است.