بررسی پروانچه‌ها در اسناد تشکیلات اداری آستان قدس در دورۀ صفویه

نویسنده

  • حمیده شهیدی کارشناس ارشد تاریخ، کارشناس اسناد تاریخی مرکز اسناد آستان قدس رضوی
چکیده مقاله:

هدف: مقالۀ حاضر در صدد تبیین و شناساندن یکی از انواع سند به نام «پروانچه»  و تحلیل جایگاه آن در میان مجموعۀ اسناد تشکیلات اداری آستان قدس در دورۀ صفویه است. روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی بر پایۀ منابع کتابخانه‌ای و با بررسی پروانچه‌های موجود در اسناد تشکیلات اداری آستان قدس، انجام شده است. یافته‌ها و نتایج پژوهش: یافته‌ها نشان می‌دهد پروانچه، توسط شاه صفوی صادر می‌شد و مضمون آن بیشتر مربوط به امور جاری و تصمیمات مربوط به امور مالی است. پروانچه، جهت انتصاب افراد به مشاغل در مجموعۀ آستان قدس و تعیین حقوق آن‌ها و پرداخت مواجب به نظامیان حکومتی و نیز پرداخت وظیفه به وظیفه‌بگیران و بازماندگان آن‌ها صادر می‌شد و متصدیان آستان قدس ملزم به رعایت مفاد آن بودند. پروانچه‌های موجود، نسخۀ اصلی نیست؛ بلکه سواد یا صورتی از اسناد است. علت این است که پروانچه‌های یاد شده در دستگاه سلطنتی صادر می‌شد، سواد یا رونوشت آن برابر اصل می‌شد و به آستان قدس ارسال می‌گشت. همین رونوشت، اساس گماردن افراد به شغلی و پرداخت حقوق به آن‌ها در مجموعۀ آستان قدس بود. از سال 1120 ق. پروانچه‌ای موجود نیست و به نظر می‌رسد از این زمان به بعد پروانچه جای خود را به «رقم» می‌دهد. این روند، در دورۀ افشاریه نیز ادامه می‌یابد و پروانچه به عنوان نوعی شیوۀ دستوری منسوخ می‌شود. 

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

شرایط و شیوۀ به‌کارگیری افراد در تشکیلات اداری آستان قدس در دورۀ صفویه بر اساس اسناد

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناخت شرایط، مقررات و شیوۀ به‌کارگیری افراد در تشکیلات اداری آستان قدس، در دورۀ صفویه و بررسی نقش حکومت مرکزی و متولی آستان قدس در این امر است. روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس اسناد مربوط به تشکیلات اداری آستان قدس، سعی در پاسخ به پرسش‌های پژوهش دارد. یافته‌ها و نتایج پژوهش: با توجه به اسناد موجود، تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در دورۀ صفویه، دا...

متن کامل

بررسی پروانچه ها در اسناد تشکیلات اداری آستان قدس در دورۀ صفویه

هدف: مقالۀ حاضر در صدد تبیین و شناساندن یکی از انواع سند به نام «پروانچه»  و تحلیل جایگاه آن در میان مجموعۀ اسناد تشکیلات اداری آستان قدس در دورۀ صفویه است. روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی بر پایۀ منابع کتابخانه ای و با بررسی پروانچه های موجود در اسناد تشکیلات اداری آستان قدس، انجام شده است. یافته ها و نتایج پژوهش: یافته ها نشان می دهد پروانچه، توسط شاه صفوی صادر می شد و مضم...

متن کامل

شرایط و شیوۀ به کارگیری افراد در تشکیلات اداری آستان قدس در دورۀ صفویه بر اساس اسناد

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناخت شرایط، مقررات و شیوۀ به کارگیری افراد در تشکیلات اداری آستان قدس، در دورۀ صفویه و بررسی نقش حکومت مرکزی و متولی آستان قدس در این امر است. روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس اسناد مربوط به تشکیلات اداری آستان قدس، سعی در پاسخ به پرسش های پژوهش دارد. یافته ها و نتایج پژوهش: با توجه به اسناد موجود، تشکیلات اداری آستان قدس رضوی در دورۀ صفویه، ...

متن کامل

تشکیلات اداری جواهرات سلطنتی در دورۀ صفویه

خزانه‌های آنها جمع‌آوری می‌شد. در همین راستا، تشکیلات نسبتاً منظمی برای حفظ و نگهداری این گنجینه‌ها در این دربارها به وجود می‌آمد؛ که درون این تشکیلات، کارگاه‌هایی برای ساخت و پرداخت جواهرات تازه برپا می‌‌شد. در دوران صفویه، علاقۀ پادشاهان این سلسله به داشتن درباری باشکوه و عظیم موجب شده بود مجموعه‌ای از بهترین نفایس و جواهرات در دربار جمع‌آوری شود. در این دوره، تشکیلات منظمی برای حفظ، نگهداری،...

متن کامل

نگاهی به اسناد سیور غال در دوره صفویه (بررسی اسناد سیورغال موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی)

یکی از مهم‌ترین دوره‌های حکومتی در ایران،در عصر صفویه می‌باشد که به رغم اهمیت زمانی این دوره و وجود منابع غنی پژوهشی مانند نسخ خطی و سفرنامه‌ها متأسفانه در زمینهء اسناد-که مهم‌ترین منابع تاریخ پژوهی به‌ شمار می‌روند-فقیر و تهیدست می‌باشیم؛زیرا سندهای آن عصر غالبا از میان رفته و اکثر پژوهشهای موجود بر پایهء منابع تاریخی صورت گرفته است.در زمینه‌هائی همچون موضوعات اداری،مالی و اجتماعی-که‌ دچار ضعف...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید

ذخیره در منابع من قبلا به منابع من ذحیره شده

{@ msg_add @}


عنوان ژورنال

دوره 23  شماره 4

صفحات  6- 24

تاریخ انتشار 2014-02-20

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023