مقایسه برخی شاخص‌های فیزیکو-شیمیایی و میکروبی خاک در سال‌های پس از آتش سوزی در جنگل‌های زاگرس شهرستان پاوه

نویسندگان

چکیده

با افزایش فراوانی آتش­سوزی­ها در جنگل­های زاگرس، بررسی کیفیت خاک در کوتاه و بلند­مدت بسیار با اهمیت است. در این پژوهش تغییرات برخی ویژگی­های فیزیکی-شیمیایی و ویژگی­های میکروبی در کوتاه­مدت، میان­مدت و بلند­مدت پس از آتش­سوزی مورد مقایسه قرار گرفت. برای این منظور، در یک رویشگاه سه تیمار پساآتش­سوزی با زمان­های1، 3 و 10 سال پس از آتش­سوزی انتخاب و به ترتیب با TSF=1، TSF=3 و TSF=10 نشان داده شد. در نزدیک­ترین نقطه به هر تیمار، یک شاهد نیز برای هر یک از تیمارها در نظر گرفته و به ترتیب با C1، C3 و C10 نشان داده شد. نمونه­برداری از عمق0 تا 20 سانتی­متری انجام شد. در مجموع با در نظر گرفتن 3 تیمار پساآتش­سوزی و 3 شاهد و هر کدام با 4 تکرار در مجموع تعداد 24 نمونه مرکب خاک برداشته شد. برخی ویژگی­های فیزیکو شیمیایی و میکروبی خاک به منظور مقایسه تغییرات آنها در سال­های پس از آتش­سوزی اندازه­گیری و تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که تغییر معنی­داری در بافت خاک مشاهده نشد. رطوبت خاک در تیمارTSF=1 کاهش معنی­داری یافت اما در تیمارهای TSF=3 و TSF=10 به سطح قبل از آتش­سوزی برگشت. جرم مخصوص ظاهری در تیمارهای TSF=1 و TSF=3 کاهش یافت اما تیمار TSF=10 با C1 اختلاف معنی­داری نداشت.pH ، CEC،EC  و P در تیمار TSF=1 افزایش معنی­داری نسبت به C1 نشان داد. در تیمارهای TSF=3 و TSF=10، مقدارpH  و CEC به سطح قبل از آتش­سوزی برگشته اما EC و P خاک نسبت به شاهد کاهش معنی­دار داشتند. کربن آلی و نیتروژن کل در همه زمان­های پس از آتش­سوزی کاهش معنی­دار داشت. نسبت C:N خاک تغییر معنی­داری نشان نداد. کربن زی توده میکروبی یک سال پس از آتش­سوزی کاهش معنی­داری نشان داد، اما در تیمار TSF=3 و TSF=10 اختلاف معنی­داری با شاهد نداشت. تنفس برانگیخته در تیمار TSF=1 به طور معنی­داری افزایش یافت اما در تیمارهای TSF=3 و TSF=10 کاهشی معنی­دار داشت. تنفس پایه در تیمارهای TSF=1، TSF=3 و TSF=10 کاهش معنی­داری نسبت به شاهدشان نشان دادند. کسر متابولیک در تیمارهای TSF=1 و TSF=3 افزایش معنی­داری نسبت به شاهد نشان داد اما در تیمار TSF=10 به سطح قبل از آتش­سوزی بهبود یافت. کسر میکروبی در تیمار TSF=1 نسبت به شاهد کاهش یافت اما در تیمار TSF=3 افزایش در تیمار TSF=10 به سطح قبل از آتش­سوزی بهبود یافت. با توجه به نتایج آنالیز چند متغیره (تشخیصی) همه تیمارها از یکدیگر تفکیک شدند. گرچه جداسازی تیمارها بر اساس ویژگی­های فیزیکوشیمیایی خاک نسبت به ویژگی­های میکروبی خاک بهتر انجام شده بود. نتیجه­گیری شد که در جداسازی تیمارها، مهم­ترین متغیرهای فیزیکوشیمیایی شامل هدایت الکتریکی، نیتروژن، ظرفیت تبادل کاتیونی و فسفر و مهم­ترین متغیرهای میکروبی شامل کربن زی توده میکروبی، تنفس پایه و برانگیخته و کسر میکروبی بودند.

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 9 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

ورود

منابع مشابه

سابقه و هدف: آتش سوزی مهم‌ترین عامل تخریب در اکوسیستم‌های جنگلی به شمار می‌رود که می‌تواند دگرگونی‌هایی را در ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک در کوتاه مدت و بلند مدت ایجاد نماید. دگرگونی این ویژگی‌ها در خاک پس از آتش سوزی ممکن است پیامدهای منفی بر اکوسیستم جنگل حتی در بلند مدت داشته باشد. از آنجا که فراوانی رخدادهای آتش سوزی در جنگل-های زاگرس در سال‌های اخیر رو به افزایش بوده است، شناسایی اثرات ...

آتش مخصوصاً در مناطق خشک و نیمه خشک خطرناک­ترین عامل نابودکننده جنگل­ها و مراتع، مخصوصا در مناطق خشک و نیمه خشک به حساب می­آید و بسته به شرایط آن پیامدهای متفاوتی بر ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک دارد. این پژوهش به منظور بررسی آثار باقی­مانده آتش سوزی بر برخی ویژگی های شیمیایی در بخش هایی از مراتع شهرستان فریدن که قبلاً دچار حریق شده بودند، انجام شد. آتش سوزی در این مناطق عمدتاً به دلیل دخ...

The changes in soil nutrients and aggregate stability either in short-term or in long-term after fire is very important in forest ecosystems due to their key role in plants growth and preventing soil erosion. In the present investigation the short, medium, and long-term effect of fire was surveyed on these properties for the first time in Iran. For this purpose a plot of Zagros forests was sele...

بسیاری از ویژگی های فیزیکی، شیمیایی، معدنی و بیولوژیکی خاک تحت تأثیر آتش‌ سوزی تغییر می ‌نماید. آتش‌ سوزی در جنگل های بلوط ایلام یکی از عوامل بسیار مهم تخریب جنگل ها بوده، به ‌طوری که سالانه مساحت قابل توجهی از این جنگل ها دست خوش حریق می‌ شود و با توجه به ‌شدت آتش‌ سوزی اثرات متفاوتی بر شرایط اکولوژیکی محیط تحمیل می ‌گردد. نظر به این که خاک به ‌عنوان بستر رشد و زادآوری جنگل محسوب می ‌گردد، بنا...

آتش­سوزی پوشش گیاهی مراتع یکی از دخالت­های مهم بشر در اکوسیستم است که می تواند فرایندهای این اکوسیستم­ها به ویژه معدنی شدن کربن خاک را دگرگون سازد. هدف از این پژوهش، بررسی پیامد آتش‌سوزی پوشش گیاهی بر توزیع ماده آلی و توان معدنی شدن کربن خاک (تنفس میکروبی) در مراتع نیمه استپی کرسنک واقع در استان چهارمحال و بختیاری بود. برای آن، مراتعی با تاریخچه‌ی آتش‌سوزی گوناگون که در سال‌های 1387، 1388 و 138...

بسیاری از ویژگی های فیزیکی، شیمیایی، معدنی و بیولوژیکی خاک تحت تأثیر آتش سوزی تغییر می نماید. آتش سوزی در جنگل های بلوط ایلام یکی از عوامل بسیار مهم تخریب جنگل ها بوده، به طوری که سالانه مساحت قابل توجهی از این جنگل ها دست خوش حریق می شود و با توجه به شدت آتش سوزی اثرات متفاوتی بر شرایط اکولوژیکی محیط تحمیل می گردد. نظر به این که خاک به عنوان بستر رشد و زادآوری جنگل محسوب می گردد، بنابراین بررس...

× خانه ژورنال ها ثبت نام ورود