ناپایداری سکونتگاههای روستایی با اثرپذیری از عامل طبیعی مطالعه موردی روستاهای شهرستان دماوند

نویسندگان

  • حمید جعفری دانشیارگروه جغرافیا،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
  • مهدی جهانی استادیارگروه جغرافیا،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد،ایران
  • ناهید لطیفه دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد،ایران
چکیده

طی­نیم قرن­گذشته بسیاری ازمناطق روستایی­کشور، به علل مختلف اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی وخصوصا عوامل طبیعی در معرض­ناپایداری­ قرارگرفته­و جمعیتروستاییبه نفع مناطق شهری کاهش­و تعداد نقاط­روستایی­خالی­از سکنه­افزایش­یافته­است.­پژوهش­حاضربررسی تاثیر شاخصهای بعد طبیعی­همچون سیل، خشکسالی، فرسایش خاک و کمبود منابع آبی بر ناپایداری سکونتگاههای روستایی در8 روستا از81 روستای دارای سکنه شهرستان دماوندمی­باشد­که به روش طبقه­ای–تصادفی انتخاب شده­اند. جامعه آماری­پژوهش برمبنای سرشماری سال1390،کل خانوارهای ساکن­روستاهای مورد مطالعه می­باشد(875=N)­که تعداد263سرپرست خانوار با فرمول­کوکران جهت تکمیل پرسشنامه انتخاب شدند.این پژوهش­کاربردی و روش انجام آن توصیفی-تحلیلی و به ­صورت پیمایشی– میدانی انجام شده است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات­ از آزمونهایt تک نمونه­ای، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی ساده–گام به گام استفاده شد. نتایج ­نشان­دادکلیه شاخصهای­عامل­طبیعی بر ناپایداری روستایی­اثرگذاراست،اما شاخص­تهدیدات مخاطرات طبیعی، سپس آلودگی­و تخریب منابع پایه در منطقه مورد مطالعه، بیشترین تاثیررا درتشدید ناپایداری سکونتگاه­های روستایی شهرستان دماوند داشته­است­و فرآیندتوسعه­راباچالشهای­جدی­ ازجمله کاهش جمعیت و خالی شدن روستاهاروبروساخته­است. لذا تلاش در جهت بهینه کردن مصرف آب با استفاده از روش های نوین آبیاری، پوشش انهار، احداث آب بندها ، لوله گذاری در مسیر انتقال کانالهای آب برای باغات و تغییر در الگوی کشت زراعی و باغی همانند کاشت کلزا، و گیاهان با نیاز آبی کم را می­توان پیشنهاد کرد.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

نقش عوامل طبیعی در ناپایداری سکونتگاههای روستایی در منطقه‌ی کوهستانی و پایکوهی زاگرس مطالعه‌ی موردی: روستاهای شهرستان‌های مریوان و سروآباد

عوامل طبیعی همواره در طول تاریخ در استقرار، نوع معیشت و جابجایی جمعیّت‌ها اثر گذار بوده که نمونه‌ی بارز آن را می‌توان در ناپایداری سکونتگاههای روستایی مشاهده کرد این تحقیق با هدف بررسی نقش عوامل طبیعی در ناپایداری سکونتگاهای روستایی در منطقه‌ی کوهستانی و پایکوهی زاگرس(مطالعه موردی: شهرستان‌های مریوان و سروآباد) انجام گرفته در این بررسی از 9 عامل (اقلیم، ارتفاع، شیب، گسل، رودخانه، زمین‌لغزش، لیتو...

متن کامل

تحلیل پیامدهای گردشگری در ناپایداری سکونتگاههای روستایی (مطالعه موردی: دهستان بلده کجور- شهرستان نوشهر)

      امروزه با افزایش امکانات زندگی مانند وسایل حمل و نقل زمینی، هوایی، دریایی و افزایش اوقات فراغت، درآمد و طول عمرِ مردم، افراد بیش از هر زمان دیگری به گردش و مسافرت می‌پردازند، به ویژه ساکنان نقاط شهری به دلیل آلودگی شهرها و مشکلات ناشی از زندگی ماشینی بیشتر به مسافرت و گردش در دامان طبیعت و نقاط آرام در نواحی روستایی علاقمند هستند. در این بررسی سعی شده است تا با توجه به روند فزاینده حضور گر...

متن کامل

تحلیل پیامدهای گردشگری در ناپایداری سکونتگاههای روستایی (مطالعه موردی: دهستان بلده کجور- شهرستان نوشهر)

امروزه با افزایش امکانات زندگی مانند وسایل حمل و نقل زمینی، هوایی، دریایی و افزایش اوقات فراغت، درآمد و طول عمرِ مردم، افراد بیش از هر زمان دیگری به گردش و مسافرت می پردازند، به ویژه ساکنان نقاط شهری به دلیل آلودگی شهرها و مشکلات ناشی از زندگی ماشینی بیشتر به مسافرت و گردش در دامان طبیعت و نقاط آرام در نواحی روستایی علاقمند هستند. در این بررسی سعی شده است تا با توجه به روند فزاینده حضور گردشگران...

متن کامل

مطالعه و تحلیل تاثیر آلودگی آب بر ناپایداری سکونتگاههای روستایی مطالعه موردی: روستاهای شهرستان بیجار، (دوره 1385- 1365)

آب به عنوان یک عامل محیطی از گذشته های دور تاکنون مهمترین و اساسی ترین نقش را در استقرار و پایداری یا ناپایداری سکونتگاهها بویژه سکونتگاههای روستایی داشته است. مسلما یکی از اساسی ترین شاخص ها برای تبیین پایداری سکونتگاهها، میزان تداوم سکونت در آنها است. در این راستا یکی از عوامل اساسی که پایداری و تداوم اسکان در یک سکونتگاه را تقویت یا تهدید می کند، عامل آب می باشد. قطعا دسترسی به آب سالم هم از...

15 صفحه اول

ارزیابی توسعه پایدارزیست محیطی در روستاهای شالیکار نمونه موردی : سکونتگاههای روستایی شهرستان نکاء

 محیط زیست از مباحث اصلی توسعۀ پایدار است که نقش مؤثری در گسترش فعالیت‌های اقتصادی در سکونتگاه‌های روستایی دارد. سکونتگاه‌های روستایی در حال حاضر به دلیل فعالیت‌های کشاورزی تنگناهای زیست محیطی قابل توجهی را تجربه می‌کنند. با توجه به اینکه محصول اصلی شمال کشور برنج است، حفاظت زیست‌محیطی و توجه به منابع آب و خاک در پایداری اقتصاد و جمعیت روستاهای شالیکار نقش بسزایی دارد. این پژوهش به بررسی تأثیرا...

متن کامل

تأثیر عوامل سیاسی و اقتصادی در ناپایداری سکونتگاههای روستایی مرزی (مطالعه موردی: روستای کیمنه شهرستان پاوه)

ناپایداری سکونتگاه¬های روستایی، که عمدتاً ناشی از نابرابری¬های مکانی- فضایی بین سکونتگاه¬های شهری و روستایی است از مهمترین مباحث مطالعات منطقه¬ای به شمار می¬رود. عدم تعادل در توزیع درآمد و ثروت، فرصت¬های نابرابر شغلی و روابط زمینه ساز تسلط نقاط شهری بر مناطق پیرامونی از جمله عوامل تشدیدکننده این روند است. با توجه به آنچه که گفته شد، در مناطق مرزی بدلیل ماهیت نظام اجتماعی ـ اقتصادی حاکم از گذشته ...

15 صفحه اول

ذخیره در منابع من

ذخیره در منابع من ذخیره شده در منابع من

{@ msg_add @}

  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید


عنوان ژورنال:

دوره 10  شماره 37

صفحات  105- 124

تاریخ انتشار 2017-12-21

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

copyright © 2015-2021