مهدی سعدوندی
هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان
[ 1 ] - جستاری در مفهوم پیوستگی فضا و روند تحولات آن در مساجد ایران
با نگاهی به پژوهشهای اندکی که معماری ایران را از منظر فضایی مورد مطالعه قرار داده‌اند با گوناگونی تعابیر به کار رفته، همچون «شفافیت، گشایش، بی مرزی، سیالیت، پیوستگی، سبکی و تداوم» روبرو می‌گردیم. حال آنکه به نظر می‌رسد؛ در بسیاری موارد، دارای هم پوشانی مفهومی هستند و این موضوع، درک مخاطبین را از مفاهیم عرضه شده دشوار می‌سازند. پژوهش حاضر پس از مروری بر آرای صاحب‌نظران درباره ویژگیهای فضایی معمار…
[ 2 ] - راهیابی گنبدخانه به مساجد ایران، روایتی از گسست و پیوست فضا
چهارطاق یا گنبدخانه از دوره ساسانی همواره در معماری ایران، نقشی پررنگ ایفا نموده است؛ به طوریکه پس از ورود اسلام نیز با وجود رواج مساجد شبستانی، به طور کامل کنار گذاشته نشده و به حیات خود ادامه می‌دهد. با این وجود، راهیابی تمام عیار گنبدخانه به مساجد ایران، در عصر سلجوقی صورت می‌گیرد. معماران ایرانی در سده پنجم، گنبدخانه را در قلب مسجد شبستانی جای داده و با استقرار ایوانها در چهار سوی حیاط، مسجد…
[ 3 ] - گونه‌شناسی بادگیرهای بندر لافت بر‌اساس تزیینات نما
Wind towers have always been an elemental component of Iranian vernacular architecture in hot and humid areas of the country, which has had effective role by utilizing the wind flow on better climatic comfort in the buildings. They also played an important role in the historical urban fabric silhouette of hot-arid urban and rural human habitats in Iran as vertical pathfinders next to mosque minar…
[ 4 ] - شاخص‌سازی و به‌کارگیری آن در تبیین مفاهیم معماری اسلامی
According to some scholars, Islamic architecture is influenced by Islamic values. It has religious contents and represents religious beliefs and values. But as regards the most Islamic values are in the form of abstract concepts, they have different meanings for different people and everyone has its own definition and displays it in buildings. This lack of consensus on Islamic concepts points to …
[ 5 ] - بازتاب مرگ‌اندیشی در معماری ایرانیان
آثار اندیشمندان و متون مقدس از عناصر تأثیرگذار بر سبک زندگی هر جامعه هستند و با فرهنگ، ارتباطی تنگاتنگ برقرار می‌کنند؛ تجلی باورها و اعتقادات فرهنگ‌ها که در آثار اندیشمندان و شاعران جامعه قابل ردگیری است، در آثار هنرمندان نیز خود را ظاهر می‌کنند. ردیابی مفهوم مرگ در فرهنگ کهن ایران به شناختی پیرامون نظر اندیشمندان، شعرا و عرفا که برگرفته از متون مقدس هستند وابسته است.همچنین اندیشۀ صاحب نظران بر ب…
[ 6 ] - معرف‌های قناعت در معماری (در تضاد معنایی قناعت با طمع و حرص)
تأثیر پذیری انسان از محیط و تأثیر گذاری محیط بر رفتار و اخلاق انسان مورد تأیید بسیاری از کارشناسان است و می‌توان گفت رعایت ارزش‌های اسلامی و اخلاقی در معماری زمینه‌ساز رشد و تقویت آن ارزش‌ها در کاربران می‌گردد؛ اما مسأله در چگونگی بروز و تجلی این ارزش‌ها در معماری است. در این پژوهش به تعیین معرف‌های قناعت (که یکی از مکارم اخلاق مورد توصیه امامان معصوم (ع) است) در بخشی از معانی آن (معانی متضاد قنا…
[ 7 ] - ارزیابی آراء ریاضیدانان مسلمان(سده دو تا یازدهم هجری قمری) در باب ماهیّت هندسه در معماری
شیوه عمل دانش هندسه در معماری، دلالت بر هویّتی ثابت دارد که مسبب ایجاد زیبایی بصری و نظم در بنا می شود. بر این اساس،کاربرد هندسه در ساختار بنا و شهر، زمینه ساز تعاریف گوناگونی از ماهیّت این علم شده است. در این رابطه، هدف مقاله پیش روی آن است که برای نخستین بار، به تحلیلی سامانمند از تعاریف و آراء مستند و مکتوب در قرون ابتدایی اسلام در خصوص دانش هندسه از دیدگاه ریاضیدانان مسلمان بپردازد و در پی آن ت…