قوای متفقین با نقض بی‌طرفی ایران، در سحرگاه سوم شهریور1320/اوت۱۹۴۵ و ورود به خاک ایران، مشکلات  اقتصادی و سیاسی و اجتماعی فراوانی را به همراه آوردند و برخی اعتراض‌ها را در کشور موجب شدند؛ ضمن آنکه با این حرکت نشان دادند، دول بزرگ به پیمان‌های بین‌المللی چندان پایبند نیستند. پرسش اصلی این مقاله، بررسی علل و عوامل موثر در این اعتراض‌ها و  ناآرامی‌های ناشی از آن در کشور است. از آنجا که این موضوع م...

در طول جنگ جهانی اول معاهدات سری از سوی متفقین در خصوص تضعیف و تجزیه عثمانی منعقد گردید. آگاهی از ماهیت این قراردادها و همچنین تاثیراتی که در انحلال خلافت عثمانی به همراه داشت برای داشتن درکی مناسب از عوامل، زمینه‌ها و نحوة تجزیه عثمانی ضروری به نظر می‌رسد. اینکه متفقین چه اهداف کوتاه مدتی را در کنار هدف اصلی یعنی تجزیه عثمانی از درون این معاهدات برای خود متصور بودند مسئله دیگری است که در ارتب...

در سال­های 1293-1324ش/1945-1914م که دنیا دو جنگ جهانی را پشت سر گذاشت، عواقب وخیم و مخربی، بر بیشتر کشورهای دور از صحنۀ جنگ علاوه بر کشورهای محور، قابل مشاهده بود. ایران آن موقع صحنه کشمکش و رقابت­های دو کشور روسیه در بخش شمالی و انگلیس در بخش جنوبی بود، هر یک از آن دو به دنبال تأمین منافع خود دم از حمایت ایران می­زدند. در این شرایط ایران چیزی جز ضرر و زیان عایدش نشد. قحطی هم یکی از مصائبی بود ...

مرز غربی ایران به علت ساختار جغرافیایی، قرار داشتن در مسیر راه‌های تجارت بین‌الملل، یکی از مراکز قاچاق کالا بود. ‌تأسیس کشور عراق با برخورداری از طولانی ترین مرز با ایران، مناسبات این دو کشور به‌ویژه درخصوص قاچاق گندم را تحت تأثیر قرارداد. اهمیت گندم به‌عنوان اصلی‌ترین آذوقه مردم، شرایط جغرافیایی، وقوع جنگ جهانی دوم و ورود ناخواسته ایران به این جریان، زمینه‌ساز تشدید قاچاق کالا در مرز ایران و ع...

هدف: با حملۀ هیتلر و استالین به لهستان، روس‌ها هزاران اسیر از آن‌ها را به سیبری منتقل کردند. زمان حملۀ هیتلر به روسیه، در توافق بین استالین و فرماندۀ لهستان، عده‌ای از لهستانی‌ها برای کمک به متفقین در بهار 1321 ش. از طریق بندر انزلی وارد ایران شدند. نظامیان لهستانی برای جنگ در جبهه‌های متفقین به آفریقای جنوبی و هند رفتند، غیرنظامیان نیز در اردوگاه‌های دایرشده تا پایان جنگ در ایران باقی ماندند. ...

سابقه حضور قدرت‌های استعماری بخصوص انگلیس و روسیه در شرق ایران به سال‌های قبل از جنگ جهانی اول و رقابت آن‌ها بر سر مسئله هندوستان بازمی‌گردد اما در گیرودار جنگ جهانی دوم بار دیگر ایران، بخصوص نواحی شرقی، کانون توجه قدرت‌های بزرگ واقع می‌شود. در جریان جنگ و با شدت گرفتن و تغییر معادلات و باوجود اعلام بی‌طرفی از سوی ایران، قسمت‌هایی از این سرزمین به اشغال نیروهای متفق درآمد. نخستین کارکرد شرق ایر...

پاسخ این سوالات بیش از حد دشوار نیست : هیتلر مسائل جنگ به درستی نمی بینم. او اهمیت استراتژیک از مواضع حفظ می کنید . آلمانی ها باید شکست ارتش شوروی باید قبل از زمستان به دست آوردن پیروزی نهایی . تنها راه برای درهم شکستن ارتش سرخ بود به اشغال مسکو. در طول 1941 تابستان آلمانی هر چیزی در راه پیش روی خود را نابود کرد. سپس در زمستان آینده مانع اصلی خود بود. امکان اشغالگر اگر هیتلر ژنرال خود دستور داد...

کردستان یکـی از نقـاط بسـیار بـا اهمیـت و استراتژیکی در خاورمیانه می باشد و پل ارتباطی شرق و غرب درمنطقه است. در آغاز قرن شانزدهم می?دی یعنـی پـس از جنـگ چالـدران در سـال ???? مـی?دی سـرزمین کردستان بین دو امپراتـوری ایـران و عثمـانی تقسـیم شـد؛ قسـمت اعظـم کردسـتان زیـر سـیطره ی امپراتوری عثمانی درآمد و قسمت کمتر آن در دست ایران باقیماند. موضوع جنگ جهانی اول ن?ازمند پژوهش و تحق?ق عم?ق و ژرف ...

رضا شاه در سال های پیش از جلوس بر تخت پادشاهی، اصلاحات اجتماعی به عمل آورد که امنیت کشور را تامین کرد. اما او با کودتای سوم اسفند 1299 نظام دیکتاتوری را بنا نهاد. از آن جا که وی نقد آزادی خواهان را بر نمی تافت، بر رسانه های جمعی به ویژه جراید سانسور شدیدی اعمال کرد. رضاشاه و کارگزارانش سانسور را وسیله موثری برای نظارت می دیدند. این پژوهش بر مبنای گزارش های موجود و روش تطبیقی، نشان می دهد که با ...

شغال ایران توسط متفقین در شهریور 1320 و خلاء قدرت حکومت مرکزی ناشی از آن در منطقه مهاباد شرایطی را فراهم آورد که در طی آن کردها توانستند نخستین حکومت خود مختار خود را در اوایل قرن بیستم بنیان نهند. هر چند که ناسیونالیسم کرد در ابعاد فرهنگی و سیاسی خود، ابتدا در میان کردهای عثمانی شکل گرفت ، اما به زودی کردهای ایرانی را نیز متاثر از آموزه های خود ساخت. از سوی دیگر اقدامات ملی گرایان? رضاخان در ا...