بررسی اثر روش و تاریخ کاشت بر خصوصیات فیزیولوژیک و عملکرد گوجه فرنگی در شرایط آب و هوایی منطقه مشهد

به منظور تعیین اثرات روش و تاریخ کاشت بر خصوصیات فیزیولوژیکی و عملکرد گوجه فرنگی آزمایشی در سالهای زراعی 1372-1373 و 1373-1374 در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی مشهد انجام شد. فاکتورهای مورد مطالعه عبارت بودند از سه روش (بذری، نشاء سنتی، نشاء گلدانی) و سه تاریخ کاشت (25 فروردین - 15 اردیبهشت - 16 اردیبهشت) که با استفاده از آزمایش اسپیلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و در چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. در زمان انتقال، نشاهای گلدانی از نظر وزن خشک ریشه، برگ و طول ساقه تفاوت معنی داری با نشاهای سنتی داشتند. در گیاهان روش گلدانی سرعت رشد محصول، شاخص سطح برگ و درصد جذب نور بیش از گیاهان روش سنتی و بذری بود. در هر دو سال اثر روشهای کاشت بر عملکرد اولیه و عملکرد کل معنی دار بود و روش گلدانی عملکرد بیشتری نسبت به دو روش دیگر داشت . بطوریکه درصد افزایش عملکرد کل با تغییر روش کاشت از بذری به گلدانی در سال 1373 و 1374 به ترتیب 38 و 65 درصد بود. در سال 1373 تاریخ کاشت دوم و در سال 1374 تاریخ کاشت دوم و سوم عملکرد اولیه بیشتری داشتند در حالیکه از نظر عملکرد کل در هر دو سال تفاوت معنی داری بین تاریخهای کاشت مشاهده نشد. اثر متقابل روش و تاریخ کاشت بر عملکرد اولیه معنی دار بود و در سال 1373 روش گلدانی در کاشت دوم و در سال 1374 روش گلدانی در کاشت سوم بیشترین عملکرد اولیه را تولید کرد. در سال 1373 گیاهان روش گلدانی در کاشت اول بیشترین عملکرد کل را داشتند، در حالیکه در سال 1374 هر چند گیاهان روش گلدانی در هر سه تاریخ کاشت عملکرد کل بیشتری نسبت به دو روش دیگر داشتند ولی تفاوت معنی داری بین عملکرد کل روش گلدانی در تاریخهای کاشت مشاهده نشد. هزینه تولید یک گیاه در روش گلدانی حدودا 5 برابر روشهای بذری و سنتی بود ولی افزایش عملکرد اولیه و عملکرد کل نه تنها هزینه مذکور را جبران نمود بلکه درآمد خالص نیز در روش گلدانی بیش از دو روش دیگر بود. در این آزمایش مشاهده شد در سالی که سرمای دیررس بهاره و زودرس پایزه سال (1373) وجود نداشت ، کشت زود گیاهان سبب افزایش عملکرد شد، ولی وقوع سرمای دیررس بهاره (سال 1374) سبب کاهش عملکرد گیاهان کاشت اول گردید و لذا به نظر می رسد در این شرایط کاشت دیرتر (بعد از وقوع سرمای دیررس بهاره) مطلوب تر باشد.