عوامل اجتماعی - سیاسی و اقتصادی موثر بر اندیشه سیاسی جان لاک

رساله حاضر برای بررسی ((عوامل اجتماعی - سیاسی و اقتصادی موثر بر اندیشه سیاسی لاک))، پژوهش خود را در دو بهره تدارک دیده است. بهره اول، که درواقع چارچوب نظری بحث بر آن بنا شده، باز تفسیر چهار مفهوم پایه ای مطرح در دو رساله حکومت، یعنی آزادی، جان، مال و قرارداد اجتماعی است. این بهره ضمن تبیین مفاهیم کلیدی طرح نو لاک، بر آن است تا افکار لاک را با توجه به منطق درونی اندیشه های وی قرائت نماید. عناوین و حتی مضامین برگزیده شده غالبا همان است که لاک در دو رساله آورده است: بحث از قانون طبیعیت، قانون عقل، وضع طبیعی، وضع جنگ، مالکیت، تغلب، غصب، قرارداد اجتماعی، جامعه مدنی، حق انقلاب و نیز مباحث دیگری چون قدرت سیاسی، حاکمیت دولت و محدودیت قدرت دولت نیز از مضامین بهره نخست محسوب می شوند. درواقع مزیت این بررسی آن است که سعی نموده تا چهار مفهوم آزادی، جان، مال و قرارداد اجتماعی مندرج در دو رساله را مستقلا بدون توجه به منطق بازسازی شده مورد تفسیر قرار دهد. براین اساس بهره دوم بر آن است که تا مفاهیم بهره نخست را با توجه به دغدغه های اجتماعی - سیاسی و اقتصادی دولت و جامعه مدرن و بورژوایی انگلستان مورد تبیین و رمزگشایی قرار دهد. بدین سان بهره دوم تمامی هم خود را به شناخت چهره ژانوسی لاک، یعنی لیپرالیسم سیاسی و ناسیونالیسم اقتصادی وی قرار داده است. فصل اول این بهره عوامل اجتماعی، سیاسی و جدالهای آزادیخواهانه داخلی انگلستان و تجارب لاک را برای ایجاد یک وفاق اجتماعی مورد بررسی قرار داده تا دریابد که چرا لیبرالیسم سیاسی لاک در دو رساله حکومت بر پایه نظریه تساهل بازسازی و استوار شده است. فصل دوم نیز با امعان نظر به مسائل اقتصادی انگلستان و توجه لاک به اقتصاد بین الملل، نشان می دهد که چگونه اندیشه سیاسی لاک با دغدغه ها و مشکلات اقتصادی انگلستان پیوند خورده است و بالاخره فصل پایانی این رساله با طرح نظریه انضمامی خود نشان داده است که چگونه و چرا تجارب داخلی لاک و نیز فعالیتهای وی در مستعمرات هرکدام در شکل دادن نیمی از اندیشه سیاسی وی موثر بوده است.