بررسی تطبیقی موجودات تلفیقی در هنر ایران و میان رودان

چکیده موجودات تلفیقی که بر مهرها ، نقش برجسته ها و به شکل پیکره و اشکال گوناگون تجسم یافته اند ، ترکیبی از موجودات گوناگون از جمله انسان و حیوان هستند و در دنیای واقعی نظیری ندارند . به وجود آمدن این موجودات در هنر تمدن های کهن ، ریشه در باورهای مردم این سرزمین ها دارد و تجسمی که از نیروهای طبیعی و ماوراءالطبیعی در اسطوره های آنها وجود دارد. در تحقیق پیش رو ، آثار مربوط به موجودات تلفیقی از نظر ظاهری بررسی شده اند و به ریشه ی اساطیری آنها نیز اشاره شده است . همچنین به کمک روش کتابخانه ای از نظرها ، توصیف ها و یافته های پژوهشگران و باستان شناسان نیز استفاده شده است . در فصل اول به بررسی موجودات تلفیقی در ایران پرداخته می شود . در این فصل از هنر عیلام در هزاره ی 4 ق.م تا آخر دوره ی ساسانی (قرن 6 م) به این موضوع پرداخته می شود و موجودات تلفیقی را در سیر هنری ایران باستان شاهدیم . در فصل دوم نیز به موجودات تلفیقی در هنر میان رودان پرداخته می شود . در این فصل نیز از هزاره ی 4 ق.م ، یعنی از هنر سومر تا آخر دوران آشور جدید 612 ق.م ، مورد بررسی قرار می گیرد . در فصل سوم نیز ، به موارد مشاهده شده در هنر این دو تمدن ، و تأثیرات احتمالی آنها بر یکدیگر پرداخته می شود . در نهایت به تعداد قابل توجهی از موجودات تلفیقی در هنر دو تمدن بر می خوریم که برخی منحصر به همان هنر و تمدن هستند . مانند سیمرغ در هنر ایران و شیر - دیو در هنر میان رودان ، و برخی با یکدیگر مشترک اند . که این گروه به دو دسته تقسیم می شوند . یکسری موجودات تلفیقی که در عنوان یکی هستند ولی از نظر ظاهری متفاوت اند . مانند کژدم انسان که در هر تمدن به شکل های گوناگون تصویر شده است . و دیگری هم در عنوان و هم از نظر کاربرد و ظاهر به هم شبیه اند .مانند پیکره های گاو بالدار با سر انسان ( لاماسو ) که هم در ایران (دوران هخامنشی) و هم در میان رودان (دوران آشور جدید) به عنوان نگهبان و دافع شر در دروازه ی کاخ ها قرار گرفته اند .