شرح جهانگیرنامه و تحلیل وی‍‍ژگی های حماسی آن

چکیده جهانگیرنامه سروده ی قاسم مادح دارای شش هزار و بیست و شش بیت است. در مورد سراینده ی منظومه هیچ اطلاعی در دست نیست. در ادب فارسی، حماسه یکی از مهم ترین و جذاب ترین انواع ادبی محسوب می شود. جهانگیرنامه نیز هم چون سایر آثار حماسی دیگر توصیفی از رشادت ها و دلآورمردی های پهلوانان ملّی و مردمی است. با این تفاوت که پهلوانان این منظومه به عنوان افرادی موحّد برای ترویج یکتاپرستی مبارزه می کنند. بر این اساس یکی از مهم ترین ویژگی های این منظومه نفوذ عناصر و عقاید اسلامی در آن است. هدف از انجام این پژوهش معرفی مثنوی جهانگیرنامه و شناخت جایگاه اصلی آن در میان حماسه های ملی ادبیات فارسی است. این پژوهش از آن روی در خور توجه است که بخشی از داستان های ملّی را که در شاهنامه ی فردوسی نیامده است، بررسی و تحلیل می کند. به طور کلّی در این پایان نامه، مسائلی مثل ویژگی های حماسی، مختصات سبکی، صورخیال و لغات و ترکیبات دشوار مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. بررسی منظومه از لحاظ ویژگی های حماسی نشان داد که اغلب مسائلی که در آثار حماسی به کار می روند، در این منظومه نیز مطرح شده است. بررسی مختصات سبکی اثر، به ویژه بررسی ویژگی های زبانی منظومه این احتمال را که جهانگیرنامه از سروده های حماسی قرن ششم هجری باشد، بسیار افزایش می دهد. در فصل چهارم، مسائل بلاغی و به طور کلّی صورخیال در این منظومه مورد بررسی قرار گرفت. فصل آخر پایان نامه نیز به شرح لغات، ترکیبات و ابیات دشوار منظومه اختصاص یافته است.