بررسی مکانیزم رسوبگذاری در شاخابه های جزرومدی تحت اثر امواج و جریانهای دریایی با استفاده از نرم افزار mike 21 (مطالعه موردی بندر تیاب)

چکیده شاخابه ها به عنوان محیط هایی که میان دریا و بدنه های آبی کوچک ارتباط برقرار می کنند؛ جهت شناخت مکانیزم هیدرودینامیک و رسوبات در شاخابه ها و مشکل تاریخی بندر تیاب در رسوبگذاری دهانه ورودی خور ، مکانیزم رسوبگذاری شاخابه های جزرومدی تیاب تحت اثر امواج و جریانهای دریایی در این تحقیق مورد ارزیابی علمی قرار گرفت. مدلسازی انتقال امواج بوسیله مدول sw از بسته نرم افزاری mike21 صورت پذیرفت. با توجه به شیب بسیار ملایم منطقه شکست امواج در چند مرحله انجام و کاهش انرژی موج باعث استهلاک شدید موج و کاهش ارتفاع آن می شود. سپس با استفاده از مدول mike 21 fm تغییرات تراز آب در محدوده طرح و جریان های ناشی از جزر و مد مورد بررسی قرار گرفت. عامل اصلی تغییرات تراز آب در این محدوده پدیده جزر و مد بود. افزایش درصد ایام آرام در نقاط خارج از خور نسبت به نقاط داخلی دلیل مضاعفی بر رسوبگذاری و کم عمقی دهانه خور می باشد. برای مدلسازی رسوب از مدول mike 21 st و همچنین از بسته نرم افزاری litpack استفاده شد. تحلیل پدیده انتقال رسوبات در سواحل اطراف محدوده خور و دهانه آن نشان داد که الگوی جریانات جزر و مدی که عمود بر ساحل هستند همراه با اثر امواج در منطقه مهمترین عامل رسوبگذاری و ایجاد ناحیه پهن و عریض جزر و مدی در ساحل اطراف خور هستند. نتایج حاصل از مدلسازی دو بعدی انتقال رسوبات ساحلی با در نظر گرفتن عوامل موثر جزر و مدی و امواج فرضیات ارائه شده در خصوص انتقال رسوبات ساحلی را تا حد زیادی تأیید کرد. بر اساس نتایج مطالعات رسوب گذاری در اطراف کانال پیشنهاد گردید که برای حفاظت کانال و ایجاد امکان بهره برداری دراز مدت تر و با مشکلات نگهداری کمتر از راهکار احداث سازه رسوبگیر در اطراف آن استفاده شود. واژگان کلیدی: شاخابه، موج، جریان جززومدی، رسوب،خور تیاب،mike21