مبانی روانشناختی شاخصه های شخصیتی افراد رشدیافته از منظر قرآن

ادیان و مکتب های مختلف از زوایای گوناگون به موضوع انسان رشد یافته پرداخته اند از این رو با ذکر ویژگی های متفاوت برای او کوشیده اند نمونه ای از انسان کامل ارائه دهند. تا دیگران با پیروی از او بتوانند با شکوفا ساختن استعدادهای خود راه های کمال را بپیمایند . در روان شناسی نیز موضوع انسان و کارکرد آرمانی آن مورد توجه قرار گرفته است نظریه پردازانی که بیشتر به موضوع کارکرد آرمانی می پردازند تحت عنوان نظریه پرداز خودشکوفایی و کمال طبقه بندی می شوند . اسلام نیز در کتاب آسمانی اش قرآن کریم برای انسان رشدیافته جایگاه ویژه ای قائل است تا جایی که خداوند در قرآن او را خلیفه و جانشین خود می داند و الگوی دیگران معرفی می کند. از آنجا که نگاه قرآن کریم نگاهی است از سوی خالق به مخلوق و نگاه روان شناسی نگاهی است در سطح توانایی های بشری ، الزاماً نمیتوان بین مفاهیم قرآنی و یافته های بشری رابطه برقرار نمود امّا این پژوهش در شکل رساله کارشناسی ارشد بر آن است تا ضمن تحلیل و بررسی نگاه ویژه قرآنی در رابطه با شخصیت انسانهای کامل و رشدیافته از طریق تطبیق بین مباحث قرآنی و روان شناسی ( تا حد امکان )، به بیان مبانی روان شناختی شاخصه های شخصیتی افراد رشدیافته از منظر قرآن بپردازد. در این پژوهش بعد از بررسی چالش های اساسی درباره طبیعت بشر از منظر روان شناسی و قرآن به موضوع انسان سالم و رشدیافته پرداخته شده است . ابتدا از منظر روان شناسان مختلف که در حوزه انسان سالم و انسان رشد یافته نظریاتی داشته اند سخن به میان آمده و سپس از منظر قرآن کریم به این موضوع پرداخته شده است . رشدیافتگی در قرآن کریم از طریق شبکه معنا شناسی کشف و ویژگی های انسان رشدیافته استخراج و از طریق تحلیل محتوا شاخصه های آنها دسته بندی گردیده است . بعد از توصیف قرآنی، تبیین روان شناختی ویژگی های انسان رشدیافته با توجه به ابعاد شخصیت یعنی سه حوزه شناختی ، انگیزشی و رفتاری انجام پذیرفته و همچنین از منظر صفات در شخصیت با توجه به تقسیم بندی کتل در سه حوزه پویشی ، توانشی و خلقی ، دسته بندی ویژگی ها انجام شده است . در پایان به ویژگی های اختصاصی الگوی قرآن در بیان و ارائه شخصیت رشد یافته در مقایسه با نظریه های روان شناسان کمال پرداخته شده است.