ارزیابی آلودگی فلزات سنگین (آهن، منگنز، نیکل، سرب و روی) در رسوبات کف و تأثیر آن بر کیفیت آب (مطالعه موردی مخزن چاه نیمه 1 سیستان)

فلزات سنگین گروهی از آلاینده ها در آب مخازن می باشند که بر روی کیفیت محیط آبی بر اثر تجمع در رسوبات کف تاثیر می گذارند و موجبات خطرات برای سلامتی انسان را فراهم می آورند. آلودگی فلزات سنگین در مخازن در سال های اخیر باعث نگرانی های جدی شده است. در این تحقیق سطح و مقدار آلودگی فلزات سنگین در آب و رسوبات کف مخزن چاه نیمه1 مورد بررسی قرار گرفته است. مخزن چاه نیمه1 در منطقه سیستان واقع شده که یکی از سری گودال های طبیعی است که با اولویت ذخیره آب برای شرب و کشاورزی استفاده می گردد، همچنین این مخازن برای جلوگیری از سیل نیز بکار می روند. تعداد 229 ایستگاه برای آنالیز فلزات سنگین رسوبات، در کل سطح چاه نیمه1 انتخاب گردید. غلظت فلزات آهن، منگنز، نیکل، سرب و روی توسط دستگاه جذب اتمی شعله اندازه گیری گردید. مقدار متوسط غلظت فلز آهن 19717، منگنز 970، نیکل 61، سرب 23 و روی 100 میلی گرم در کیلوگرم در رسوبات بدست آمد. بنابر تنایج بدست آمده از نمونه های آب، مقدار متوسط تمامی پارامترهای فیزیکی آب شامل: هدایت الکتریکی، کل ذرات جامد محلول، دما و ph در محدوده مجاز استاندارد آب آشامیدنی قرار دارند. همچنین غلظت فلزات سنگین نیکل، سرب و روی در حد مطلوب استاندارد آب آشامیدنی و مقادیر غلظت فلزات آهن و منگنز فراتر از حداکثر مجاز بدست آمدند. برای تعیین رابطه معنی داری و بدست آوردن تشابه و تفاوت میان ایستگاه های مختلف داده های غلظت فلزات اشاره شده به صورت آماری و زمین آماری توسط نرم افزارهای spss و arcmap مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با توجه به نتایج مشخص گردید همه فلزات سنگین نسبت به یکدیگر رابطه معنی داری دارند که نشان دهنده منبع آلودگی یکسان همه فلزات است. با توجه به محدودیت منابع آب در استان و نظر به این نکته که آب شرب منطقه از این مخازن تامین می گردد گسترش طرح های پایش زیستی با هدف اندازه گیری سطوح آلایند ه ها در محیط ضروری می باشد.