نقش کمال گرایی و فراشناخت در فرسودگی شغلی دبیران مقطع راهنمایی شهرستان شیروان

پدیده فرسودگی شغلی در دبیران یکی از شایع ترین علل اختلالات روانی، ترک یا تغییر شغل دبیران و در نهایت افت کیفیت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود. هدف از این پ‍‍‍ژوهش بررسی رابطه فراشناخت و کمال گرایی با فرسودگی شغلی از طریق متغیر میانجی استرس ادراک شده می باشد. روش در این پژوهش به این صورت بود که 210 دبیر مقطع راهنمایی (شامل 118 خانم و 92 آقا) در سال تحصیلی 91-90 به روش طبقه ای تصادفی نسبی از مدارس راهنمایی شهرستان شیروان انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه فراشناخت ولز و کارترایت-هاتن، پرسشنامه کمال گرایی مثبت و منفی تری-شورت و همکاران، پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن و همکاران و پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلچ و جکسون بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مسیر، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چند گانه، تحلیل واریانس چند متغیری (manova) و آزمون t تک نمونه ای انجام شد. تحلیل داده ها نشان داد بین کمال گرایی منفی دبیران و فرسودگی شغلی رابطه ای وجود ندارد. بین فراشناخت و فرسودگی شغلی در دبیران نیز در سطح 05/0 رابطه معناداری وجود ندارد. اما بین کمال گرایی مثبت و منفی با فراشناخت در دبیران مقطع راهنمایی همبستگی مثبت وجود دارد (سطح 001/0). الگوی کلی پیشنهادی در باره نقش فراشناخت و کمال گرایی در فرسودگی شغلی تایید شد. بر اساس این الگو استرس ادراک شده نقش میانجی خود را بین فراشناخت و فرسودگی شغلی به خوبی ایفا می کند و فراشناخت نسبت به کمال گرایی پیش بینی کننده بهتری برای فرسودگی شغلی می باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که کمال گرایی لزوماً منجر به استرس و فرسودگی شغلی نمی شود، ولی بر اساس تحلیل مسیر صورت گرفته فراشناخت، استرس و فرسودگی شغلی را موجب می شود.