وضعیت فرارود در زمان حکومت نصر بن سیار

منطقه فرارود (ماوراءالنهر) به علت مرزی بودن و همسایگی با اقوام غیر مسلمان یکی از نواحی مهم خلافت اسلامی محسوب می شد. اما بنا به دلایلی اوضاع آن منطقه همزمان با روی کار آمدن نصر بن سیار بسیار نابسامان بود. تاخت و تاز ترکان در فرارود و سیاستهای نادرست اقتصادی حکام خراسان به ویژه در مورد جمع آوری مالیات و همچنین رفتار های غیر عادلانه با نومسلمانان، اوضاع را آشفته تر می کرد. به طوری برخی مناطق از حوزه حاکمیت حکومت اسلامی خارج شده بود. بنابراین استفاده از سیاست های کارآمد و ویژه ای توسط حاکم جدید مورد نیاز بود تا اوضاع را آرام کرده و و منطقه را تحت تسلط خود درآورد. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی با تکیه بر منابع و داده های تاریخی به دنبال یافتن راهکارهای سیاسی– نظامی و نیز اصلاحات اقتصادی نصر بن سیار برای اداره فرارود (ماورالهر) است و فرض بر این است که وی با بکارگیری سیاستهای درست در زمینه سیاسی و اقتصادی در تسلط بر منطقه موفقیت های زیادی کسب کرده است . نتیجه پژوهش آن است که نصر در امور سیاسی فرارود ضمن استفاده از اقدامات نظامی برای برگرداندن حدود مرزهای سابق ، سیاست تعامل با حکام و اشراف بومی را در پیش گرفت و کوشید با برقراری روابط دوستانه با شورشیان نظم را در قلمرو حکومتی خود برقرار کند. وی همچنین با اصلاحات اقتصادی و نظارت بر سیستم مالیات گیری مانع سوءاستفاده ی مأموران مالیاتی شد. به این ترتیب نه تنها از نارضایتی مردم منطقه کاست بلکه آنان را با خود همراه کرد. عدم همکاری و همراهی مردم فرارود با مخالفان نصر و حرکت های ضد حکومتی، در اوج مشکلاتی که گریبان وی را گرفته بود نشان دهنده موفقیت برنامه های او در فرارود می باشد. واژگان کلیدی: خراسان، ماورءالنهر، فرارود، نصربن سیار