بررسی کاربرگ های موجود ارزیابی کیفیت تولیدات علمی (مقالات علمی و پژوهشی) و تدوین کاربرگ مناسب مبتنی بر هنجارهای علم در حوزه علوم انسانی

هدف پژوهش حاضر تدوین شاخص های کیفیت برای ارزیابی مقاله های علمی بود. به لحاظ ماهیت موضوع و اهداف پژوهش، روش این پژوهش تلفیقی از نوع ترکیبی بود. جامعه آماری پژوهش شامل؛کاربرگ ارزیابی مقالات علمی مجلات و دانشگاه های معتبر داخلی و خارجی و متخصصان و صاحب نظران در حوزه هنجارهای علم و یا جامعه شناسی علم بود. از جامعه مذکور، 35 کاربرگ ارزیابی مقالات و 7 نفر از متخصصان در حوزه هنجار علم با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. با استفاده از سیاهه محقق ساخته به استخراج شاخص های موجود در کاربرگ های ارزیابی و با استفاده از مصاحبه نیمه ساخت یافته با متخصصان به استخراج مولفه های هنجار علم و همچنین خلاء کاربرگ های ارزیابی مقالات مبادرت شد. به منظور بررسی داده ها از روش های آمار توصیقی، شامل فراوانی و درصد فراوانی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین فراوانی در شاخص ها به دو شاخص "منابع" با 26 فراوانی و "جامعیت و کفایت پیشینه" با 23 فراوانی و همچنین کمترین فراوانی در شاخص های "عدم گرایش به گروه مذهبی و سیاسی "با فراوانی 1 و شاخص های "استفاده از مرور پیشینه به شیوه تحلیلی و انتقادی"، "قابل فهم بودن سبک نگارش مقاله برای مخاطبان" و واضح بودن معادل های فارسی واژه های خارجی با فراوانی 2 اختصاص داشت. همچنین مقوله "روش تحقیق" 18 در صد ِکاربرگ های ارزیابی مقالات را به خود اختصاص داده بود که بیشترین تعداد سوالات در کاربرگ-های ارزیابی مقالات به این بخش اختصاص داشت و مقوله "محتوا " با 1 درصد کمترین مقوله مورد توجه در کاربرگ های ارزیابی مقالات بود. همچنین طی فرایند مصاحبه 12 خلاء در کاربرگ های ارزیابی مقالات به دست آمد. در زمینه میزان انطباق کاربرگ های ارزیابی مقالات با هنجارهای علم مرتون سه کاربرگ خارجی در وضعیت مطلوب، دو کاربرگ داخلی در وضعیت کاملاً نامطلوب و سی کاربرگ دیگر در وضعیت نامطلوب قرار داشتند که نشان از وضعیت نامطلوب کاربرگ های ارزیابی در انطباق با هنـجارهای علم مرتون داشت. در نهایت از استخراج شاخص های ارزیابی مقالات از کاربرگ های ارزیابی ، استخراج مولفه های هنجار علم مرتون و به دست آوردن خلاء کاربرگ های ارزیابی مقالات، سیاهه نهایی ارزیابی مقالات با 48 گویه و 4 طیف ساخته شد و با اعتبارسنجی توسط متخخصان به شکل نهایی درآمد.