مطالعه مورفومتریکی و مولکولی جمعیت های مختلف پسیل آسیایی مرکبات diaphorina citri kuwayama (hemiptera: psyllidae) در جنوب و جنوب شرق ایران

جمعیت های پسیل استفاده شده در این مطالعه از باغ های لیموترش، citrus aurantifolia (christm.) swingle ، واقع در استان های جنوب و جنوب شرق ایران شامل کرمان، فارس، هرمزگان و سیستان وبلوچستان در سال 1389 جمع آوری شد. در مطالعه ی ریخت سنجی هندسی، تجزیه واریانس چند متغیره و یک متغیره، اختلاف معنی داری در شکل و اندازه ی بال جمعیت های مورد بررسی نشان داد، به طوری که جمعیت های سیستان و بلوچستان و پاکستان بر پایه شکل بال جلویی از سایر جمعیت ها متمایز شدند. با مقایسه ی توالی ژن میتوکندریایی mtcoi، دو جایگاه پلی مرفیک شناسایی شد که بر اساس آن جمعیت ها به دو گروه ایران و پاکستان متمایز شدند. به علاوه، بررسی رابطه تبارشناسی جهانی بر اساس ژن coi نشان داد که جمعیت های ایرانی پسیل آسیایی مرکبات به طور کامل شبیه به جمعیت های پسیل هند، عربستان سعودی، آمریکا ( فلوریدا و تگزاس)، جمعیتی از برزیل (سائوپائولو) و مکزیک بوده است. ایجاد ارتباط تبارشناسی جهانی ژن wsp ولباخیا نیز نتایج حاصل از بررسی ژن mtcoi را در مورد ارتباط جمعیت های ایران و فلوریدا تائید کرد. بررسی ماتریس جفتی شاخص تثبیت (حاصل از داده های نشانگر ریز ماهواره) نشان داد که تفاوت معنی داری بین جمعیت پاکستان با سایر جمعیت ها (شامل تمام جمعیت های ایرانی) وجود دارد (p<0.01). علاوه بر آن، در جمعیت های پسیل ایرانی، تفاوت معنی داری بین جمعیت سیستان و بلوچستان (سرباز) با جمعیت های هرمزگان (فارقان) و فارس (داراب) مشخص شد (p<0.05). مدل سازی زیست خوان پسیل آسیایی مرکبات در ایران نشان داد که مطلوب ترین مناطق اقلیمی برای پراکنش این آفت محدود به جنوب استان کرمان، جنوب شرقی استان فارس، نواحی مرکزی و شرقی استان هرمزگان و همچنین نواحی مرکزی استان سیستان و بلوچستان است. همچنین بر اساس آزمون جک نایف، دامنه ی دمای سالیانه، مهم ترین عامل زیستی- اقلیمی در مدل پراکنش پسیل آسیایی مرکبات در ایران بود.