بررسی مقایسه ای بیسج منابع در انقلاب مشروطه، نهضت ملی وانقلاب اسلامی ایران

در این پژوهش کوشش شده است با استفاده از نظریه بسیج منابع چارلز تیلی به چگونگی فرایند بسیج منابع در نهضت ملی شدن نفت به عنوان هدف اصلی و مقایسه نتایج آن با یافته های سایر پژوهشگران پیرامون انقلاب های مشروطه و اسلامی به عنوان هدفی فرعی بپردازیم. در این پژوهش برای روش تحلیل تطبیقی – تاریخی از الگویی تبعیت نموده شده که روش های "مطالعه موردی" برای ما فراهم می نمایند و روش گرداوری داده ها نیز روش اسنادی است. در این بررسی فرایندی، توصیف و تبیینی به دست داده شده که نشان می دهد چگونه گروه های معارض درگیر در نهضت ملی (1332-1328) برای رسیدن به منافع و خواسته هایشان به بسیج منابع خویش پرداخته وبا استفاده از فرصت های پیش آمده دست به کنشگری جمعی زده اند و چگونه در ادامه و با در دست گرفتن بخشی از قدرت با طی میزانی از سازمان زدایی و بسیج زدایی در برابر سرکوب های همسوی گروه های رقیب و دولت های خارجی از بسیج گری و کنش های جمعی موفق باز مانده اند.این امر بعد از فصول مقدمه و چارچوب نظری، در فصل سوم با ارائه خوانشی تاریخی مبتنی بر حساسیت های چارچوب نظری از رویدادها و تحولات اجتماعی سال های 1320 تا 1332 و در فصل چهارم با تحلیل نظری رویدا د های سیاسی - اجتماعی دوره چهارساله نهضت ملی شدن نفت محقق شده است. در فصل پایانی این کار نیز با استفاده از نتایج سایر پژوهشگران که با استفاده از همین روش و نظریه روی انقلاب مشروطه و اسلامی انجام پذیرفته، تحلیلی مقایسه ای میان فرایند بسیج منابع در انقلاب مشروطه، نهضت ملی و انقلاب اسلامی به دست داده شده است تا الزامات آموزشی پژوهشکده نیز مراعات شده باشد. اهم نتایج حاصله، وجود تشابه در میان وضعیت فرصت/تهدید، نوع کنش جمعی و استفاده از منابع بسیج شونده هنجاری و وجود میزان قابل ذکری از تفاوت های کیفی و کمی در منافع ، سازمان و حجم کنش جمعی میان سه دوره مورد مقایسه است. کلیدواژه ها: نهضت ملی، انقلاب مشروطه، انقلاب اسلامی، منافع، معاهد، بسیج منابع، سرکوب/تسهیل، قدرت، فرصت/تهدید، کنش جمعی.