غم و شادی در مثنوی

چکیده: مولانا یکی از شعرای برجسته¬ای است که به حیات جسمانی و روحانی انسان توجه خاصی مبذول کرده است، او به تمام جنبه¬های زندگی انسان توجه کرده است و اهمیّت زیادی برای راهنمایی انسان در جهت هر چه بهتر استفاده کردن ازلحظه-های عمر و زندگی دنیا قائل شده است. مولانا آدمی را به پرهیز از فکر و تخیّلات منفی دعوت می¬کند و علّت غم¬های آدمی را دور شدن و غفلت از مبدا نور می¬داند و غم را به عنوان هدیه¬ای از خداوند می¬داند که باید بابت آن همیشه شاکر بود، چرا که غم نشانی از رحمت الهی است البّته این نوع غم پسندیده است و غم منفی همان غم دنیوی است که بسیاری از انسان¬ها به علّت از دست دادن مادّیّات آن را تجربه می¬کنند و غرق زندگی دنیوی هستند و شادی پسندیده شادی¬ای است که هنگام عبادت و کمک و یاری به هم¬نوع در وجود انسان ایجاد می¬شود و حس رضایت¬مندی را به او می¬دهد. مولانا زندگی را سرشار از شادی می¬بیند و در نظر او جایی برای غم و اندوه منفی وجود ندارد چون مولانا عاشق حقیقی است. تمام نکاتی که مولانا در مثنوی و سایر کتاب¬های خود به آن پرداخته است، همه از فرهنگ اسلامی که غنی¬ترین فرهنگ¬ها است گرفته شده است. مولانا رذایل اخلاقی را موجب غم و حزن و تباه شدن زندگی دنیایی و آخرتی می¬داند که دل انسان را سیاه و روح او را گرفتار و اسیر می¬کند. در این پژوهش سعی شده است غم و شادی را از دیدگاه¬های مختلف مذهبی و روانشناسی و مخصوصاً از نظرگاه مولانا مورد بررسی قرار داده شود تا همگان با تغییر دادنِ دید خود نسبت به پدیده¬ها و جهان هستی، زندگی را سرشار از خوشی معنوی کنند.