بررسی جایگاه ژئواکونومیکی ایران در بیضی انرژی

وجه غالب استراتژی هایی که در قرن بیستم طرح ریزی و پیاده سازی می شد بر ژئواستراتژی مبتنی بود، که یکی از ویژگی های بارز آن حرکت نظام بین الملل بر مسیر ایدئولوژی و ظهور گرایش های مختلفی نظیر کمونیست ها، سوسیالیست ها، فاشیست ها، نازیست ها، کاپیتالیست ها و ... بود. پهنه جهانی به قسمت هایی تقسیم بندی شده بود و هر یک از قدرت های برتر جهانی، در یک گستره سرزمینی نفوذ کرده و درصدد افزایش قدرت خویش بودند. در این دوره تقابل، تضاد و کشمکش، الگوی اصلی و بی بدیل نظام بین الملل تلقی می شد؛ اما با ورود به قرن بیست ویکم فضای حاکم بر نظام بین الملل، با تغییرات ژرف مواجه شد. در این دوره، تعامل جایگزین تقابل شد و گفتگو و همکاری میان ملت ها در مقیاس های مختلف منطقه ای و جهانی جای دشمنی، جنگ و خونریزی را گرفت.یکی از الگوهایی که در قرن بیست ویکم مطرح شد، تغییر گفتمان ژئواستراتژی به ژئواکونومی بود که با محوریت انرژی شکل گرفت. منطقه استراتژیک بیضی انرژی، قریب به 70% حجم ذخایر انرژی دنیا را در درون خود جای داده و به همین دلیل در مرکز توجه نظام بین الملل قرار گرفته است. در این میان، ایران نیز به دلیل موقعیتی که در این منطقه دارد، سرشار از منابع مختلف انرژی اعم از نفت و گاز است و سهم به سزایی را از آنِ خود کرده است. در تحقیق پیش رو، ضمن بررسی وضعیت ذخایر انرژی منطقه، میزان تولید، مصرف، صادرات و واردات منابع انرژی را مورد ارزیابی قرار داده و سهم ایران بر مبنای حجمِ درصد؛ در هر یک از این موارد بدست آمده است؛ در انتها تلاش شده (با تأکید بر انرژی) جایگاه ژئواکونومیک ایران در بیضی استراتژیک انرژی مورد به ارزیابی قرار گیرد.