ساخت و اعتبار یابی پرسشنامه شکوفایی بر مبنای مدل سلیگمن در دانشجویان

شکوفایی انسان موضوعی است که همواره ذهن اندیشمندان را به خود مشغول کرده و اخیرا مورد توجه روانشناسان مثبت گرا قرار گرفته است. یکی از اهداف روانشناسان مثبت گرا مطالعه علمی عملکرد بهینه انسان برای کشف و ارتقاء عواملی است که به پیشرفت و شکوفایی افراد، خانواده ها و جوامع کمک می کند. با توجه به اینکه تاکنون پرسشنامه معتبری بر مبنای مدل سلیگمن برای اندازه گیری شکوفایی طراحی نشده است، هدف این پژوهش، طراحی پرسشنامه ای برای سنجش شکوفایی انسان مبتنی بر مدل سیلگمن بود. بنابراین، بر اساس پیشینه پژوهشی و پرسشنامه های موجود، پرسشنامه اولیه با 65 سوال تدوین گردید. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه دانشجویانی بود که در سال تحصیلی 93-1392 نیمسال دوم دانشگاه فردوسی مشهد مشغول به تحصیل بودند. نمونه آماری به روش تصادفی و طی دو مرحله انتخاب شد. در مرحله مقدماتی، نمونه ای 50 نفری جهت پایایی سنجی، و در مرحله بعد نمونه ای 400 نفری به منظور بررسی ویژگی های روان سنجی ابزار انتخاب شدند. بر اساس نتایج تحلیل عاملی، در نهایت 28 سوال که با کل آزمون دارای همبستگی مثبت بوده و حتی المقدور بر روی یک عامل، بار عاملی 35/0 یا بالاتر داشتند، برای پرسشنامه نهایی انتخاب شدند. این پرسشنامه 28 سوالی، پرسشنامه شکوفایی (hfq) نامگذاری شد و بر اساس نتایج تحلیل عاملی از یک ساختار چهار عاملی شامل هیجان های مثبت، روابط، معنایابی و پیشرفت برخوردار بود. اعتبار همگرای پرسشنامه شکوفایی (hfq) از طریق اجرای همزمان آن با پرسشنامه های "خودشکوفایی اهواز" و "پرسشنامه شکوفایی داینر" و اعتبار واگرای آن از طریق "پرسشنامه افسردگی بک" بررسی و مورد تائید قرار گرفت. علاوه بر این، نتایج پایایی hfq با استفاده از روش همسانی درونی (آلفای کرونباخ) نشان داد که hfq از ضرایب پایایی رضایت بخشی برخوردار است و می تواند در پژوهش های روانشناختی به منظور سنجش شکوفایی افراد مورد استفاده قرار گیرد.