بررسی عناصر غنایی در دیوان ملک الشعرای بهار

چکیده ادب غنایی دربردارند? اشعاری است که شاعر در آن به توصیف احساسات، هیجان ها و اندیشه¬های شخصی خود می¬پردازد، این احساسات و اندیشه¬ها می-تواند عاشقانه، مذهبی، فلسفی یا اجتماعی باشد، از آن جا که بیشتر این اشعار در شرح عوامل عاشقانه و هیجان¬های عاطفی شاعر است در زبان فارسی گاهی تغزلی و بزمی خوانده شده است و چون این اشعار در یونان باستان به همراه سازی به نام «لیر» خوانده می¬شد، آن را « لیریک»می¬گفتند. در این پژوهش نگارنده سعی کرده به بررسی اجمالی ادب غنایی در ادبیات جهان و سپس ادبیات فارسی بپردازد، این رساله در بردارند? پنج فصل است بعد از ذکر مبادی تحقیق در فصل اول، ادب غنایی و جلوه¬های آن تا دوران معاصر در فصل دوم بررسی شده است، فصل سوم دربردارند? زندگانی پرفراز و نشیب سیاسی و اجتماعی و خدمات علمی و ادبی و آثار برجای مانده از شاعر است، در فصل چهارم که دربرگیرنـده هدف اصلـی از ایـن پایان نامـه است ابتـدا ویژگی¬های بیان غنایی در اشعار بهار آمده، سپس، انواع غنا در بین دیوان اشعار او به طور مفصّل بررسی شده است، در فصل پنجم نیز عناصر زبانی و ادبی در تغزّلات و غزل¬های بهار گنجانده شده است. و جلوه¬های ادب غنایی در اشعار بهار شامل مضامین مناجات، مدح، تهنیت، طنز، هجو، وصف، نوستالژی و شکوائیه، حبسیات، مناظره، شهرآشوب، مرثیه، ساقی¬نامه، خمریه، ماده تاریخ و لغز و تعدادی تصنیف می¬شود که برجسته¬ترین وجهه آن¬ها را در وصف، شکوائیه، حبسیات، طنزها و مراثی شاعر می¬توان یافت، بخش¬های غنایی دیوان بهار دربرگیرنده مجموع عناصر سبک بازگشت بویژه گرایش خراسانی آن است، در عین حال به دلیل احاطه شاعر بر فنون ادبی و آشنایی او با ادبیـات جهانی و ادب عـرب، موارد پرشماری از ابتکار نیز در این بخش از آثار خلاقیت او دیده می¬شود.