ماهیت حواله از دیدگاه فقهی و حقوقی

حواله یکی از نهادهای مهم و پرکاربرد در تجارت و معاملات روزمره به شمار می آید. مباحث راجع به حواله از گذشته مورد توجه فقها و حقوقدانان قرار گرفته است اما ماهیت حواله، موضوعی است که هرچند مطالبی در کتب فقهی و حقوقی درباره ی آن دیده می شود، ولی اثر مستقل و مفصلی در این زمینه وجود ندارد. شناخت ماهیت حواله با این اشکال مهم روبرو است که از نظر تحلیلی اعمال حقوقی گوناگونی ضمن آن انجام می شود و به عبارت دیگر عمل حقوقی انجام شده چهره های گوناگونی می یابد؛ از یک سو آنچه در حواله اتفاق می افتد، ایفائی از جانب محیل و از سوی دیگر استیفائی از جانب محتال است؛ از یک طرف، نوعی انتقال دین محیل به محال علیه و از طرف دیگر، انتقال طلب محیل به محتال است. نظریات دیگری نیز در این زمینه قابل طرح است که در پژوهش حاضر بدان پرداخته شده است. هدف اصلی این تحقیق که با روش تحلیلی- توصیفی و با استفاده از ابزار کتابخانه ای نگارش یافته است، تبیین هر یک از این نظریات و بیان نقاط قوت و ضعف آن ها و نیز رویکرد غالب فقهی در این باره بوده است.