نام پژوهشگر: الناز زاهدی

جداسازی و شناسایی باسیلوس های مولد آنتی بیوتیک ضد قارچ از منابع محیطی
پایان نامه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده علوم 1393
  الناز زاهدی   حسین معتمدی

با توجه به گسترش عفونت¬های قارچی و ظهور گونه¬های مقاوم به درمان، یافتن ترکیبات ضد¬قارچی جدید امری اجتناب ناپذیر به نظر می آید. از این رو منابع مختلف تولید کننده آنتی¬بیوتیک مورد غربال¬گری قرار می¬گیرند که از بین آن¬ها باکتری¬ها بویژه باسیلوس¬ها از گزینه¬های مهم برای یافتن آنتی¬بیوتیک و تولید صنعتی آن هستند. گونه¬های مختلف باسیلوس سریع رشد کرده و قادر به تولید متابولیت¬های مختلفی هستند. هدف از تحقیق حاضر، جداسازی باسیلوس¬های مولد آنتی¬بیوتیک ضد¬قارچ از منابع محیطی بود. برای این منظور نمونه¬هایی از مزارع گندم، جو، ریزوسفر درختان نخل، اقاقیا و اکالیپتوس، مدفوع گاو و گوسفند، خاک زنبورداری، رسوب کارون، خاک مناطق شور و پسماند زیتون جمع¬آوری شد. بعد از تیمار گرمایی نمونه¬های خاک، گونه¬های باسیلوس موجود در آن با استفاده از محیط نوترینت آگار و نوترینت براث جداسازی و پس از کشت در محیط tsb اثر ضد¬قارچی مایع رویی آن¬ها به روش انتشار دیسک در محیطpda بر روی چندین گونه قارچ بررسی شد. mic و mfc برای جدایه¬های منتخب بر روی دو قارچ بیماریزای استاندارد سنجیده شد و منحنی رشد این جدایه¬ها در مقادیر مختلف دما و ph رسم شد. همچنین اثر فاکتورهای ph، دما، زمان، منبع کربن و منبع نیتروژن بر تولید آنتی¬بیوتیک توسط جدایه¬های منتخب بررسی شد. پایداری آنتی¬بیوتیک¬های تولید شده در دما و پروتئازهای مختلف نیز محاسبه شد. این جدایه¬ها با استفاده از آزمون¬های بیوشیمیایی و تعیین سکانس ژن 16s rrna تعیین هویت شدند. در نتیجه این مطالعه،40 جدایه باسیلوس جداسازی شد که20 جدایه توانایی تولید آنتی¬بیوتیک ضد قارچ¬های aspergillus niger ,aspergillus flavus , aspergillus terreus ,penicillium sp. , fusarium sp و rhodotorulla sp. را داشتند. از این 20 جدایه، 3 جدایه برتر(sf1، sb15 و sk26) که دارای اثرات ضد-قارچی قابل ملاحظه¬ای روی طیف وسیعی از قارچ¬ها بودند انتخاب شدند. پس از بررسی mic و mfc با توجه به برابر بودن مقادیر mic و mfc در جدایه sf1، این جدایه به عنوان یک fungicide در نظر گرفته شد. از سه جدایه که بیشترین میزان تولید را داشتند 2 جدایه ( sf1و ( sb15 متعلق به گونه¬ی bacillus cereus و جدایه sk26 متعلق به bacillus toyonensis تشخیص داده شدند. شرایط بهینه برای تولیدآنتی¬بیوتیک توسط جدایه bacillus cereus strain sb15 و bacillus cereus strain sf1 عبارت بودند از: دمای 37 درجه سانتی¬گراد، 7ph ، در زمان انکوباسیون 48 ساعت و توسط جدایه sk26 bacillus toyonensis strainعبارت بود از: دمای 30 درجه سانتی¬گراد، 5/5ph ، در زمان انکوباسیون 48 ساعت. آنتی¬بیوتیک تولید شده در هر سه جدایه به پروتئازها مقاوم بود. براساس نتایج بدست آمده می¬توان بیان کرد که باسیلوس¬¬های جداسازی شده قابلیت مناسبی جهت تولید آنتی¬بیوتیک دارند و می¬توان در اهداف تولید صنعتی یا داروسازی از آن¬ها استفاده کرد.