به کارگیری نظریه «رفتار برنامه ریزی شده» در پیش بینی رفتار مسواک زدن دانش آموزان دبیرستانی شهر قزوین
چکیده
به کارگیری نظریه «رفتار برنامه ریزی شده» در پیش بینی رفتار مسواک زدن دانش آموزان دبیرستانی شهر قزوین دکتر امیر پاکپور حاجی آقا 1 - دکتر محسن صفاری2 1- استادیار گروه آموزشی بهداشت عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین 2- استادیار گروه آموزشی آموزش بهداشت دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) چکیده زمینه و هدف : علی رغم اینکه قصد در نظریه «رفتار برنامه ریزی شده» مهمترین پیش بینی کننده رفتار است، اما مطالعات نشان داده اند که قصد رفتاری از قابلیت پیشگویی بالایی برای رفتارهای بهداشتی برخوردار نیست. هدف این مطالعه به کارگیری نظریه رفتار برنامه ریزی شده در پیشگویی رفتار مسواک زدن دانش آموزان دبیرستانی شهر قزوین می باشد . روش بررسی: در این مطالعه که از نوع مقطعی است 383 دانش آموز به طور تصادفی از دبیرستانهای شهر قزوین برای شرکت در مطالعه انتخاب شدند. پرسشنامه ای شامل سؤالات دموگرافیک، نگرش، هنجار انتزاعی، کنترل رفتار درک شده، قصد رفتاری، برنامه ریزی برای عمل و برنامه ریزی برای از عهده برآمدن راجع به مسواک زدن توسط دانش آموزان تکمیل گردید. آنالیز عاملی تاییدی و مدل رگرسیون سلسله مراتبی برای داده های گردآوری شده انجام پذیرفت . یافته ها: میانگین سنی دانش آموزان 41/15 بود. 2/50% از دانش آموزان پسر بودند. 1/15% از دانش آموزان مورد بررسی گزارش کردند که مسواک نمی زنند. آنالیز عاملی تاییدی از مدل ابتدایی (همه سؤالات) نشان داد که نگرش، هنجار انتزاعی، کنترل رفتاری درک شده، قصد رفتاری، برنامه ریزی برای عمل و برنامه ریزی برای از عهده برآمدن برازش کافی را داشتند. همچنین، با افزودن دو سازه برنامه ریزی برای عمل و برنامه ریزی برای از عهده برآمدن به نظریه رفتار برنامه ریزی شده، درصد واریانس رفتار مسواک زدن به میزان 1/11% افزایش یافت . نتیجه گیری: نتایج آنالیز عاملی تاییدی روایی سازه های نگرش، هنجار انتزاعی، کنترل رفتاری درک شده، قصد رفتاری، برنامه ریزی برای عمل و برنامه ریزی برای از عهده برآمدن را تایید کرد. همچنین دو سازه اضافه شده به مدل اصلی ( برنامه ریزی برای عمل و برنامه ریزی برای از عهده برآمدن) می توانند در کاهش فاصله بین قصد- رفتار در نظریه رفتار برنامه ریزی شده مؤثر باشند . کلید واژهها: سلامت دهان و دندان – دانش آموزان – نظریه رفتار برنامه ریزی شده – برنامه ریزی وصول مقاله: 5/5/1390 /1383 اصلاح نهایی: 6/11/1390 پذیرش مقاله: 22/12/1390 /1385 نویسنده مسئول : دکتر امیر پاکپور حاجی آقا، گروه آموزشی بهداشت عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی قزوین e.mail: pakpour_amir@yahoo.com