اختلالات روان پزشکی و مشکلات روانی-اجتماعی مراجعه کنندگان به مراکز مشاوره سازمان بهزیستی کل کشور

ابراهیم رضایی دوگاهه، ebrahim rezaei-dogaheh university of social welfare & rehabilitation sciencesدانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، گروه پژوهشی روانشناسی و نیازهای ویژه اکبر بیگلریان، akbar biglarian department of biostatistics, university of social welfare and rehabilitation sciences, koodakyar st., daneshjoo ave., evin, tehran, iranتهران، اوین، بلوار دانشجو، خیابان کودکیار، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، گروه آمار زیستی احمدرضا باغستانی، ahmadreza baghestani islamic azad university, south tehran branchدانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب قدرت الله روشنایی، ghodratollah roshanaei hamadan university of medical sciences, hamadanدانشگاه علوم پزشکی همدان، دانشکده بهداشت، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی مینو رفیعی، minoo rafiei cultural and prevention department, head of counseling and psychological services office, social welfare organizationمدیر کل دفتر مشاوره سازمان بهزیستی کشور مهشید مرادی، mahshid moradi cultural and prevention department, counseling and psychological services office, social welfare organizationسازمان بهزیستی، معاونت امور فرهنگی و پیشگیری، دفتر مشاوره و خدمات روان شناختی

چکیده

هدف: برنامه ریزی برای ارائه خدمات بهداشت روان به افراد جامعه مستلزم بررسی ویژگی های مخاطبان و مشکلات ارجاعی برای ترسیم تصویر روشنی از وضعیت موجود است. تعداد مطالعات انجام شده در این زمینه اندک است. پژوهش حاضر با هدف شناخت ویژگی های جمعیت شناختی و بررسی وضعیت اختلالات روانپزشکی و مشکلات روانی-اجتماعی مراجعه کنندگان به مراکز مشاوره سازمان بهزیستی کل کشور انجام شد. روش بررسی: این پژوهش از نوع مطالعات مقطعی-تحلیلی است. داده های پژوهش مبتنی بر اطلاعات موجود در پرونده های کل مراجعین به مراکز خدمات مشاوره ای سازمان بهزیستی کشور طی سال های 1380 تا 1388 بود که قبلاً از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه مشخصات روان شناختی جمع آوری شده بود و تعداد 21766 نمونه با روش نمونه گیری منظم انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از آزمون مجذور خی، نیکویی برازش و ضریب کاپا در نرم افزار spss نسخه 16 استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که مخاطبین اصلی خدمات مشاوره عمدتاً از جامعه زنان، افراد متأهل، گروه سنی 40-21 سال و دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر تشکیل می شود. در میان اختلالات روانپزشکی، تشخیص اختلالات خلقی و اضطرابی بیش تر از سایر تشخیص ها بود. از میان مشکلات روانی–اجتماعی، مشکلات بین فردی بالاترین سهم مراجعین به مراکز مشاوره سازمان بهزیستی را به خود اختصاص داد. نرخ تطابق تشخیص های اول و دوم برابر ٪74/4، کاپای 0/27 و معنادار بود (0/001>p). نتیجه گیری: با توجه به اینکه بیش ترین نرخ شیوع و مراجعات حضوری و تلفنی مراکز مشاوره سازمان بهزیستی به اختلالات خلقی و اضطرابی و مشکلات بین فردی اختصاص دارد، خدمات تخصصی مراکز مشاوره سازمان بهزیستی باید در راستای اولویت دهی به شناسایی و درمان این اختلالات سازمان دهی شود.