اثر فواصل بین و روی ردیف کاشت بر برخی صفات زراعی کرچک قرمز (ricinus communis l.)
چکیده
تعیین فواصل کاشت برای گیاه کرچک بمنظور بدست آوردن عملکرد مطلوب دارای اهمیت زیادی است. بررسی اثر فواصل بین و روی ردیف کاشت بر صفات مختلف کرچک قرمز در سال 1385 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوترآباد اصفهان انجام شد. در این آزمایش بذور کرچک قرمز در سه فاصله بین ردیف 55 ، 75 و 95 سانتی متر و سه فاصله روی ردیف 20 ، 30 و40 سانتی متر بصورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار کشت گردید. فاصله بین ردیف به عنوان فاکتور اصلی و فاصله روی ردیف به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد با افزایش فاصله بین ردیف، رسیدگی فیزیولوژیک تسریع گردید. اثر فاصله بین و روی ردیف بر ارتفاع بوته، قطر ساقه و وزن خشک بوته معنی دار بود. با افزایش تراکم بوته، ارتفاع و وزن خشک بوته افزایش و قطر ساقه کاهش یافت. اثر فاصله بین ردیف بر تعداد شمع در بوته، تعداد شمع در واحد سطح، طول شمع، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنی دار و بر تعداد دانه در شمع غیر معنی دار بود. اثر فاصله روی ردیف بر تعداد دانه در شمع و وزن هزار دانه معنی دار نبود. با افزایش تراکم، عملکرد دانه افزایش یافت. تغییرات عملکرد دانه با تغییرات تعداد شمع در واحد سطح، طول شمع، تعداد دانه در شمع و شاخص برداشت روند مشابهی داشت، در حالیکه روند تغییرات عملکرد دانه عکس روند تغییرات تعداد شمع در بوته و وزن هزار دانه بود. بالاترین عملکرد دانه (1423 کیلوگرم در هکتار) از فاصله بین ردیف 55 سانتی متر و فاصله روی ردیف 20 سانتی متر (تراکم 91 هزار بوته در هکتار) حاصل شد.