مقاله

طب در ایران عصر قاجار بر اساس سفرنامه های سیاحان غربی

چکیده

طبق گزارش سفرنامه های سیاحان غربی، پزشکان ایرانی در سده ی نوزدهم، بیماریها، همه داروها و کل خوردنیها را به چهار گروه گرم، سرد، تر و خشک تقسیم می کردند و خرافات در سطح گسترده ای به حریم علل ابتلا به بیماری و شیوه مداوای بیماریها راه یافته بود و گمان می بردند در پیشگیری بیماری افسون و طلسم بیش از مراقبت هوشمندانه مفید می افتد. بنابراین علوم پزشکی در این دوران به دلیل فقدان نظارت بر کار پزشکان؛ ورود افراد ناشایست به عرصه ی درمانگری و باور خرافی مردم نسبت به بیماری و درمان علوم پزشکی سیر قهقرایی می پیمود. با این حال لازم به ذکر است که در جای جای ایران عصر قاجار هنوز پزشکانی بودند که سوای پزشک نمایانِ ناآگاه و ناآزموده، به تحصیل علم طب به شیوه های علمی پرداخته و از عصر و دوران خویش بسیار پیش تر بودند اما فقدان نظارت کافی بر اعمال پزشکان و ورود بی حساب افراد سود جود به عرصه ی پزشکی و از بین رفتن تخصص گرایی در درمانگری، دانش پزشکی را به ورطه ی خرافات و غیرعلمی بودن کشانید و در مقابل پزشکی مدرن در موضع ضعف و درماندگی نهاد. ذکر عقاید خرافی و واپسگرانه درباره پزشکی و روش های طبابت ایرانیان در این پژوهش بدان جهت بوده تا وضعیت کلی پزشکان و طب ایرانی را در عصر قاجار نمایان ساخته و با توصیف این وضعیت به چرایی سیر قهقرایی شیوه ی پزشکی و درمانگری ایرانیان در عصر مربوطه و عقب ماندن آنها از طب مدرن پی ببریم. بنابراین با روش تطبیقی، و مقایسه ی منابع موجود( و هم عصر) با یکدیگر در صدد ارائه مطالبی هستیم که تا حدود بسیاری منعکس کننده ی واقعیت موجود از طبابت در دوران قاجار باشد.

اسناد مشابه

  • چالش های بهداشت عمومی در ایران عصر قاجار از دید سیاحان غربی

    مقالهتاریخ پزشکیمهدی علیجانی، کارشناس ارشد ایران شناسی از دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

    یکی از مؤلفه های مهم در بحث سلامت هر جامعه، بهداشت عمومی است که دانش و هنری جهت پیشگیری از بیماری و تأمین، حفظ و ارتقای تندرستی و توانمندی انسان است که منجر به توسعه جامعه می شود. این مؤلفه را می توان در دوره های مختلف تاریخی بررسی تا به تکمیل تاریخ پزشکی کشور کمک کرد. یکی از مهم

  • مالاریا در ایران عصر قاجار؛ از دیدگاه سیاحان اروپایی

    مقالهتاریخ پزشکیمهدی علیجانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودبار، گیلان، ایران. (نویسنده مسؤول) عباس بشیری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودبار، گیلان، ایران.

    دوره قاجار به ویژه دوران سلطنت ناصرالدین شاه در تاریخ تحولات پزشکی ایران اهمیت زیادی دارد زیرا در این دوره طب نوین به تدریج جایگزین طب جالینوسی می شود. مالاریا از جمله مهمترین بیماری های شایع در ایران دوره قاجار بود و تلفات بسیاری نیز به بار می آورد. در این مقاله جنبه های گوناگون

  • وبا در ایران عصر قاجار از دید سیاحان

    مقالهتاریخ پزشکیمهدی علیجانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودبار. (نویسنده مسؤول) عباس بشیری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودبار.

    «وبا» یکی از مهم‏ترین بیماری‏های شایع در ایران دوره قاجار بود که به صورت اپیدمی‏های متعدد بروز می‏کرد و تلفات زیادی به بار می‏آورد. برخی از سیاحان که در آن دوره به ایران آمده‏ بودند، به ویژه سیاحان پزشک، جنبه‏های گوناگون این بیماری اعم از شیوع، درمان، قرنطینه و نحوه مواجهه حکومت

  • طب در ایران عصر قاجار بر اساس سفرنامه‌های سیاحان غربی

    مقاله۲۰۱۴پژوهش نامه تاریخدکتر حمید کاویانی پویا، دکتر سید محمد طیبی

    طبق گزارش سفرنامه‌های سیاحان غربی، پزشکان ایرانی در سده‌ی نوزدهم، بیماریها، همه داروها و کل خوردنیها را به چهار گروه گرم، سرد، تر و خشک تقسیم می‌کردند و خرافات در سطح گسترده‌ای به حریم علل ابتلا به بیماری و شیوه مداوای بیماریها راه یافته بود و گمان می‌بردند در پیشگیری بیماری افسو

  • مستندنگاری موضوعات فرش بر اساس سفرنامۀ سیاحان غربی دورۀ قاجار

    مقاله۲۰۲۲نشریه هنرهای صناعی ایرانپردیس عسکری، علی وندشعاری

    فرش‌بافی یکی از هنرهای ویژه‌ای است که در تاریخ فلات ایران از اهمیت بسزایی برخوردار است. دورۀ قاجار یکی از دوره‌های پررویداد از منظر مراودات سیاسی و تجاری بوده است. در این دوران، شاهد سفر‌درباریان به خارج از ایران و ورود سیاحان از کشور‌های مختلف به‌منظور کسب اطلاعات از فرهنگ آداب

  • شیوع بیماری آنفلوانزا در ایالت‌های غربی ایران عصرِ قاجار با تکیه بر گزارش‌های روزنامه اختر

    مقاله۲۰۲۴پژوهش های تاریخی اسلام و ایرانحسین علی بیگی، سارا شوهانی

    شیوع بیماری‌ها همواره یکی از دغدغه‌های اصلی بشر بوده که به‌تناسب پیشرفت‌های علمی خود، به شناسایی انواع بیماری‌ها و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری و درمان آن‌ها پرداخته است. شناسایی برخی بیماری‌ها ازجمله آنفلوانزا به دوره قاجار برمی‌گردد. در این دوره روزنامه‌ها به درج طیف وسیعی از