کاربردها و مزایای نقشه برداری برنامه درسی (curriculum mapping):(مرور نظام مند مستندات بین المللی)

فرحناز کمالی، farahnaz kamali msc in medical education. medical education research center, isfahan university of medical sciences.isfahan, iran. email: kamalifarahnaz@yahoo.comفرحناز کمالی، کارشناس ارشد آموزش پزشکی. مرکز تحقیقات آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. (kamalifarahnaz@yahoo.com) نیکو یمانی، nikoo yamani assistant professor, department of medical education, medical education research center, isfahan university of medical sciences, isfahan, iran. email: yamani@edc.mui.ac.irدکتر نیکو یمانی (استادیار)، گروه آموزش پزشکی، مرکز تحقیقات آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. yamani@edc.mui.ac.ir

چکیده

مقدمه: نقشه ها می توانند در ایجاد بینش عمیق تر نسبت به محیط پیرامونمان به ما کمک نمایند. در برنامه درسی نیز استفاده از نقشه می تواند در اصلاح، بهبود و توسعه برنامه و نهایتاً فرایند یاددهی- یادگیری مؤثر باشد. هدف از مرور نظام مند حاضر مشخص نمودن مزایا و کاربردهای نقشه برداری برنامه درسی بوده است. روش ها: در مجموع با بهره گیری از 7 موتور جستجو و سایت اینترنتی و با استفاده از کلید واژه های اصلی این تحقیق که عبارت بودند از: curriculum mapping، curriculum map(s)، medical، curriculum development و planning و ترکیب آنها، جستجوی اینترنتی انجام شد. تعداد 1100 مورد مقاله یافت شد و از بین آنها 179 مقاله وارد مطالعه مروری شدند. سپس با توجه به میزان مرتبط بودن به دو دسته مرتبط و غیر مرتبط تقسیم شدند و نهایتاً 36 مقاله از آنها گزینش نهایی شد و سپس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: از مجموع مقالات بررسی شده تعداد 112 مزیت و 111 کاربرد به دست آمد که پس از حذف موارد تکراری و ادغام برخی موارد به ترتیب به 32 و 29 مورد مزیت و کاربرد دست یافتیم. بیشترین مورد مزیت ذکر شده در مقالات بررسی شده، توسعه فرهنگ مشارکت (مشارکت بیشتر دانشجویان و کلیه اساتید در برنامه درسی) بو د. بیشترین کاربرد این نقشه ها بر اساس متون بررسی شده، عبارت بود از پایش و ارزشیابی برنامه درسی از جهات مختلف و با توجه به صلاحیت هایی که دانشجو باید کسب کند. نتیجه گیری: نقشه برداری برنامه درسی کاربران مختلفی از جمله برنامه ریزان درسی، مدیران، اساتید و دانشجویان دارد که با توجه به نیازهای خود از آن استفاده می کنند. با توجه به مزایای نقشه برنامه درسی و به منظور استفاده از کاربردهای مختلف آن در نظام آموزشی کشور، پیشنهاد می گردد، اساتید و مدیران هر گروه آموزشی، در یک پروژه، نسبت به طراحی نقشه برای یک برنامه درسی اقدام کنند. در این راستا کمک گرفتن از برنامه نویسان کامپیوتری می تواند به دقت و سرعت عمل در پروژه بیافزاید.