نقش باورهای فراشناختی در پیش بینی نگرانی آسیب شناختی (مرضی) دانش آموزان مبتلا به اضطراب امتحان
چکیده
فراشناخت یک مفهوم چند وجهی است. این مفهوم دربرگیرندهی دانش، فرآیندها و راهبردهایی است که شناخت را ارزیابی، نظارت و یا کنترل می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش باورهای فراشناختی با نگرانی آسیب شناختی در دانش آموزان مبتلا به اضطراب امتحان انجام شد. تعداد 670 دانش آموز (315 دختر و 355 پسر) از دانش آموزان دبیرستانی شهر تبریز به صورت تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به پرسشنامهی اضطراب امتحان پاسخ دادند. سپس تعداد 183 دانش آموز که طبق معیار نقطه برش پرسشنامه مبتلا به اضطراب امتحان بودند، علاوه بر اطلاعات دموگرافیک به پرسشنامه های باورهای فراشناختی ولز و کارترایت، نگرانی پنسلوانیا و اضطراب امتحان اسپیل برگر پاسخ دادند. تحلیل داده ها با روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره انجام شد. بین نمرات افراد در مؤلفه های باورهای فراشناختی با نگرانی آسیب شناختی و اضطراب امتحان همبستگی مثبت معناداری وجود داشت، به عبارتی، با افزایش نمره ی فرد در مقیاس باورهای فراشناختی، نگرانی آسیب شناختی و اضطراب امتحان فرد نیز بیشتر می شود. هم چنین، رابطهی نمره کلی با نمرات افراد در ابعاد کنترل ناپذیری و خطر، باورهای مثبت درباره نگرانی، اطمینان شناختی و نیاز به کنترل افکار و وقوف شناختی معنی داری بود (p<0.01). باورهای فراشناختی از عوامل مؤثر در سلامت روانی دانش آموزان است و می توان با تغییر فراشناخت هایی که شیوه ناسازگارانهی تفکرات منفی را زیاد می کنند و یا باعث افزایش باورهای منفی عمومی می گردند به بهبود وضعیت سلامت روانی دانش آموزان کمک کرد.