مقاله

ارزیابی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات مورفولوژیکی و عملکرد دانه در ارقام پیشرفته گندم نان (triticum aestivum l.) با استفاده از روش های آماری چند متغیره

مینا سرابی

چکیده

به منظور مطالعه تنوع ژنتیکی و ارتباط صفات مختلف مرفولوژیکی با عملکرد دانه در گندم نان، تعداد 30 رقم پیشرفته در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه در سال زراعی 88-1387 مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این آزمایش 19 صفت شامل عملکرد دانه و اجزای آن، خصوصیات مورفولوژیکی گیاه و دانه و صفات کیفی ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تجزیه به مولفه­ها نشان داد که دو مولفه اول و دوم در مجموع 51/75 درصد از کل تغییرات داده­ها را توجیه نمودند به­طوری‎که مولفه‎های اول و دوم، به ترتیب به عنوان مولفه عملکرد و مولفه فنولوژی شناخته شدند. بر اساس تجزیه رگرسیون مرحله­ای، صفات تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، تعداد سنبله در مترمربع، ارتفاع بوته و طول سنبله اصلی 7/98 درصد از سهم اجزای عملکرد را تشکیل داده و سهم موثرتری در توجیه عملکرد دانه داشتند. تجزیه علیت داده‎های کمی نشان داد که بزرگ­ترین اثر مستقل بر عملکرد دانه به‎ترتیب مربوط به وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله و ارتفاع بوته بود. نتایج تجزیه خوشه­ای به روش وارد نشان داد که ارقام مورد مطالعه در سه گروه طبقه­بندی شدند و گروه سوم با 3/23 درصد از کل ارقام دارای میانگین عملکرد دانه بالاتری (57/2513 کیلوگرم در هکتار) نسبت به دو گروه اول و دوم بود. با توجه به نتایج بدست آمده در شرایط آب و هوایی تحقیق حاضر رقم n-76-16 به عنوان رقم مطلوب با عملکرد بالا برای منطقه معرفی و می­تواند جهت تحقیقات تکمیلی و بهنژادی مورد گزینش قرار گیرد.

اسناد مشابه