اثر محلول پاشی سولفات روی بر رنگیزه های فتوسنتزی و عملکرد دانه نخود در سطوح مختلف آبیاری
چکیده
به منظور مطالعه اثر محلولپاشی سولفاتروی بر تغییرات رنگیزههای فتوسنتزی و عملکرد دانه نخود در شرایط تنش رطوبتی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و به صورت فاکتوریل در سه تکرار در مزرعه تحقیقات دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1390 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح آبیاری )آبیاری در زمان کاشت، آبیاری در زمان کاشت + قبل از گلدهی و آبیاری در زمان کاشت + قبل از گلدهی + غلاف دهی) و سه سطح محلول پاشی سولفاتروی (صفر، 3 و 6 کیلوگرم سولفات روی در هکتار) در دو نوبت در مرحله 4 و 5 برگی بود. بر اساس نتایج، تنش رطوبتی موجب کاهش رنگیزههای فتوسنتزی و در نهایت کاهش عملکرد دانه گردید. استفاده از سولفاتروی به ویژه 6 کیلوگرم در هکتار برای کاهش اثرات تنش رطوبتی موثر بود، به طوری که موجب افزایش میزان کلروفیل a، کلروفیل کل، میزان کارتنوئیدها و شاخص سبزینگی شد. تنش رطوبتی موجب کاهش معنیدار فلورسانس لحظه ای (fv)، فلورسانس حداکثر (fm) و عملکرد کوانتومی(fv/fm) و مصرف سولفاتروی افزایش معنیدار فلورسانس لحظه ای و فلورسانس حداکثر را سبب شد، درحالیکه بر عملکرد کوانتومی تأثیر معنیداری نداشت. سبزینگی گیاه بیشتر تحت تأثیر میزان کلروفیل a بود و رابطه آن با سبزینگی گیاه از نوع درجه دوم بود. در بین رنگیزههای فتوسنتزی، میزان کارتنوئیدها بالاترین سهم را در طی تنش رطوبتی در پیش بینی عملکرد دانه به خود اختصاص داد. همچنین مصرف سولفاتروی باعث کاهش سهم کلروفیلها و افزایش سهم کارتنوئیدها در پیش بینی عملکرد دانه شد. به طور کلی سولفاتروی با کاهش اثرات تنش و افزایش عوامل موثر در تولید رنگیزههای فتوسنتزی موجب بهبود عملکرد در شرایط تنش رطوبتی شد.