مقاله

زیبایی شناسی ضرب المثل های فارسی

حسن ذوالفقاری، دانشگاه تربیت مدرس تهران

چکیده

ابعاد زیبایی شناسی امثال فارسی بسیار گسترده است و همین جنبه های بلاغی و ادبی آن باعث شده است تا محققان، امثال را یکی از گونه­های ادبی به شمار آورند.در این مقاله، به سه بُعد زیبایی شناسانه پرداخته می­شود: 1.وزن وآهنگ ضرب­المثل­های فارسی؛ 2.ابعاد بلاغی در حوزه­ی معانی، بیان و بدیع؛ 3. زبان وبیان طنزآمیز مثل­ها. در حوزه­ی وزن وآهنگ ضرب­المثل­ها، برای مستندکردن مقاله از میان پنج منبع مهم، هزار مثل را برگزیده ایم تا کیفیت و کمیت وزن و آهنگ را با توجه به این نمونه­گیری نشان دهیم.آن­گاه پس از این بررسی آماری به تحلیل هر سه بخش و ارائه ی نمونه­ها و توصیف آن­ها می پردازیم. با توجه به آن­که امثال فارسی از هر جهت به وزن اشعار عامیانه نزدیک است، با بررسی نظرات شش تن از عروضیان و صاحب نظران شعرعامیانه و تقطیع هجایی بیست مثل، به توصیف آن­ها می­پردازیم تا چگونگی وزن غیرعروضی (هجایی، عددی، عروضی کشش­دار و،. .) را در آن­ها نشان دهیم. در بخش سوم، عناصر صوتی و تناسب­ها و تقارن­های بدیعی را در آهنگین کردن امثال فارسی نشان می­دهیم و در پایان به عنصر مهم طنز و شگردهای آن اشاره می­کنیم.

اسناد مشابه

  • زیبایی شناسی ضرب المثل های کُردی ایلامی از دیدگاه علم بیان

    مقاله۲۰۱۴دوفصلنامه علمی -پژوهشی فرهنگ و ادبیات عامهامیرعباس عزیزی فر

    زبان کُردی دارای گویش¬های گوناگونی است، باوجود این ازدیدگاه ضرب¬المثل¬ها دارای اشتراکاتی است. این جستار پس ازبررسی اجمالی زبان کُردی و گویش کُردی جنوبی، با روش توصیفی- نظری و مطالعه کتابخانه¬ای درپی آن است تا امثال کُردی را ازمنظر بلاغی مورد بررسی قرار داده، دریابد آیا این امثال

  • زیبایی شناسی ضرب¬المثل¬های فارسی

    مقاله۲۰۱۲بوستان ادبحسن ذوالفقاری

  • زیبایی شناسی ضرب المثل های کُردی ایلامی از دیدگاه علم بیان

    مقاله۲۰۱۳فرهنگ و ادبیات عامهامیرعباس عزیزی فر

    زبان کُردی دارای گویش‌های گوناگونی است، باوجود این ازدیدگاه ضرب‌المثل‌ها دارای اشتراکاتی است. این جستار پس ازبررسی اجمالی زبان کُردی و گویش کُردی جنوبی، با روش توصیفی- نظری و مطالعه کتابخانه‌ای درپی آن است تا امثال کُردی را ازمنظر بلاغی مورد بررسی قرار داده، دریابد آیا این امثال

  • آزمون درک ضرب المثل فارسی: ساخت و بررسی ویژگی های روانسنجی

    مقالهjournal of modern rehabilitationوحید نجاتی، vahid nejati assistant professor, department of cognitive neuroscience (brain and cognition), shahid beheshti university.دانشیار علوم اعصاب شناختی (مغز و شناخت)، دانشگاه شهید بهشتی سمیه رامش، somayeh ramesh msc of clinical psychology, tehran universityدانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه تهران

    : درک ضرب المثل می­تواند به منظور ارزیابی کارکرد پراگماتیک مورد استفاده قرار گیرد. از آنجا که آزمون­های درک ضرب المثل از زبان و فرهنگ اثر می­پذیرند، طراحی آزمون درک ضرب المثل به زبان فارسی برای سنجش کارکردهای پراگماتیک و اجرایی ضرورت می­یابد. هدف از این مطالعه طراحی یک آزمون درک

  • نقد و آسیب شناسی ضرب المثل «خواهی نشوی رسوا، همرنگ جماعت شو» با تاکید بر رویکرد ساخت شکنی

    مقاله۲۰۲۲فرهنگ و ادبیات عامهمحمد خسروی شکیب

    ضرب المثلها از عناصر فرهنگی غالب در جوامع هستند که علاوهبر اقناع سازی و هدایت ذهنی مخاطبان، میتوانند جریانهای فکری و فرهنگی را تقویت کنند. خصلت کاربردی، همچنین انباشت معنایی و نیز دلالتهای وسیع و فراگیر در ضرب المثلها، موجب میشود تا تأثیرگذاری و نفوذ آنها زیاد باشد و ایستادگی و م

  • نقد پژوهش‏ هاى متن‏ شناسى ضرب ‏المثل‏ هاى بختیارى

    مقاله۲۰۱۰پژوهش های نقد ادبی و سبک شناسی

    ضرب‏المثل، یکى از گونه‏هاى مهّم فرهنگ مردم (فولکلور) و ادبیّات شفاهى است. قوم بختیارى؛ با تاریخ، فرهنگ و ادبیات خویش، در عرصه‏هاى فرهنگى، سیاسى و اجتماعى براى ایران‏شناسان و شرق‏شناسان از جنبه‏هاى مختلف شناخته شده است. بسیارى از محققان و ایران‏شناسان نام‏دار، آثار معتبرى، را دربا