بررسی مقاومت ژنوتیپ های کلزا به شته مومی کلم (brevicoryne brassicae l.)
چکیده
شته مومی کلم(brevicoryne brassicae l.) یکی از آفات مهم کلزا در دنیا می باشد. یکی از روش های کنترل این آفت استفاده از ارقام مقاوم است. بدین منظور مقاومت 21 ژنوتیپ کلزا (brassica napus l.) به شته مومی کلم طی دو سال زراعی 86- 1384 در یک آزمایش مزرعه ای به صورت کرت های خرد شده در زمان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در استان آذربایجان غربی ارزیابی شد. ژنوتیپ های کلزا به عنوان عامل اصلی و پنج تاریخ نمونه برداری به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. آلودگی به آفت شته مومی به طور طبیعی صورت گرفت. آغاز آلودگی در سال اول در اواخر اردیبهشت و در سال دوم در اوایل خرداد مشاهده شد. با کاهش نزولات جوی و گرم تر شدن هوا، میزان آلودگی به شته افزایش یافت. تجزیه واریانس مرکب شاخص آلودگی، اختلاف آماری معنی داری را در سطح احتمال یک در صد بین سال ها، ژنوتیپ ها و تاریخ های نمونه برداری نشان داد. میزان آلودگی سال اول آزمایش بیشتر از سال دوم بود. بالاترین شاخص آلودگی در سال اول در نهم خرداد و در سال دوم در 15خرداد ثبت شد. میزان آلودگی در آخرین نمونه برداری، همزمان با رسیدگی دانه ها، کاهش یافت. در این آزمایش ژنوتیپ های modena sunday, opera, sintara, sahara, okapi, و zarfam با شاخص آلودگی کمتر از 4 در گروه مقاوم، ژنوتیپ های arg-91004 milena, orient, arc-2, slm046, arc5, و talentبا شاخص آلودگی 4 تا 5/6 در گروه نیمه مقاوم، ژنوتیپ های ebonite dexter, elite, و celisius با شاخص آلودگی 5/6 تا 9 در گروه نیمه حساس و ژنوتیپ های geronimo licord,و olpro با شاخص آلودگی بیشتر از 9 در گروه حساس طبقه بندی شدند.