مکانیابی ژنهای کنترلکننده تحمل به شوری در برنج با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره
چکیده
برنج به شوری نسبتآ حساس بوده و شوری رشد گیاه را در مراحل مختلف از جوانه زنی تا رسیدن کامل به درجات مختلف تحت تأثیر قرار میدهد. تحمل به شوری یک صفت پیچیده ژنتیکی و فیزیولوژیکی و دارای توارث کمی است. گزینش برای تحمل به شوری به کمک نشانگرهای مولکولی، پیشرفت اصلاح را از طریق افزایش کارآیی گزینش سرعت میبخشد. به منظور مکانیابی qtlهای مرتبط با تحمل به شوری و تعیین سهم هر qtl در تنوع فنوتیپی صفت مربوطه، 63 لاین bc2f5 که از تلاقی ir64 به عنوان والد دورهای و طارم مولایی به عنوان والد دهنده به دست آمده بودند در مؤسسه بینالمللی تحقیقات برنج در فیلیپین مورد مطالعه قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه برای بررسی فنوتیپی عبارت بودند از: غلظت سدیم و پتاسیم در ریشه و ساقه، وزن تر و خشک ریشه و اندام هوایی، و نسبت سدیم به پتاسیم در ریشه و اندام هوایی. بررسی چندشکلی در والدین با 235 نشانگر ریزماهواره که کـل ژنوم برنج را به طور یکــنواخت پوشش می دادند هم در ژل آگاروز و هم در ژل پلی آکریل آمید انجام گرفت که در نهایت 114 نشانگر چندشکلی کاملآ واضح نشان دادند و برای بررسی ژنوتیپی جمعیت مورد مطالعه استفاده گردیدند. طول نقشه کروموزمی مـورد استفاده 6/1692 سانتیمورگان با متوسط فاصله 3/16 سانتیمورگان بین دو نشانگر مجاور بود. برای همه صفات تفکیک متجاوز مثبت یا منفی مشاهده گردید. غلظت سدیم و غلظت پتاسیم در ریشه و اندام هوایی دارای ارتباط معنیدار با یکدیگر بودند. برای صفات پتاسیم اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، نسبت سدیم به پتاسیم در ریشه و اندام هوایی qtlهایی به دست آمدند که دارای اثرات افزایشی بودند. برای نسبت سدیم به پتاسیم ریشه در همه کروموزمها به استثنای کروموزم 9، qtl مشاهده شد. در این تحقیق فقط qtlهای باlod بزرگتراز 4 که به وسیله هر دو روش im و cim مورد تأیید قرار گرفتند بحث می شوند.