کاربرد طیف سنجی رامان در بررسی غیرمخرب پارامترهای کیفی گوجه فرنگی
چکیده
روشهای غیر مخرب در کشاورزی از این جهت حایز اهمیت می باشد که محصول مورد بررسی به چرخه عرضه و مصرف برگشته و نیز مشکلات نمونه گیری روشهای مخرب را ندارند. بنابراین مهمترین مساله در کیفیت سنجی روی خط (on/in line) در مقیاس صنعتی این است که نباید هیچ گونه آسیبی به میوه جات و سبزیجات وارد شود. کوچکترین آسیب چه مشهود و چه غیرمشهود، باعث بوجود آمدن مشکلاتی در فرآوری، انبارداری و یا گسترش بیماری خواهد شد. در سالهای اخیر پردازش تصویر، روشهای نوری مانند طیف بینی رامان،nmr و nir، انتشار صوت، روش فراصوت و غیره، در حال گسترش و توسعه می باشد که هر کدام برای اندازه گیری پارامتر کیفی خاصی کاربرد دارند. برای درجه بندی میوه ها روشهای مختلفی بکار برده می شود که اغلب آنها مخرب و یا کند می باشند ولی اندازه گیری سریع، غیر مخرب و دقیق عامل های کیفی میوه ها از جمله میوه گوجه فرنگی نظیر میزان مواد جامد محلول،ph و رنگ از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. برای همین منظور از روش رامان برای اندازه گیری غیرمخرب این خصوصیات در گوجه فرنگی استفاده شد. قندهای موجود در گوجه فرنگی نیز در آزمایش hplc بررسی شدند و طیف گیری از این قندها توسط دستگاه رامان انجام شد. نتایج حاصل حاکی از اینست که طیف های بدست آمده از پراکندگی رامان می توانند نوارهای بسیار مهمی را بروز دهند. این نوارها را می توان به ارتعاش های v1،?v2 و v3 کارتنوئیدهای ?-carotene و ?-carotene نسبت داد که به دلیل ارتعاشات کششی کربن – کربن ( c=cوc-c ) در زنجیره اصلی بوجود می آیند و بیانگر رنگ میوه می باشند. همچنین با مقایسه طیف های قند خالص و طیف های گرفته شده از میوه به صورت غیرمخرب می توان اثر انگشت های طیفی مربوط به قندها را نیز در محدوده طیفی 3000 cm-1 و 2300 cm-1 کاوش نمود. بطور کلی می توان طیف سنجی رامان را به عنوان روشی مطمئن، سریع و کارا در اندازه گیری عامل های کیفی میوه ها اعم از خصوصیات داخلی (قند) و خارجی (رنگ) پیشنهاد نمود.