بررسی تنوع مرفولوژیک و میزان عصاره خشک ریشه در اکوتیپ های مختلف شیرین بیان (glycyrrhiza glabra l.) در پنج استان کشور
چکیده
این تحقیق به منظور بررسی صفات مرفولوژیک در 12 نمونه شیرین بیان جمعآوری شده از پنج استان کرمانشاه، خراسان رضوی، خراسان شمالی، گلستان و فارس انجام شد. همچنین تأثیر اندازه ریشه در دو قطر کمتر از یک سانتیمتر و بین یک تا دو سانتیمتر بر میزان ماده خشک و عصاره محلول در آب نمونههای جمعآوری شده، بررسی شد. برای تعیین وزن عصاره خشک ریشهها از روش مسراسیون استفاده شد، سپس درصد ماده خشک باقیمانده هر یک از نمونهها که نشانگر میزان عصاره خشک محلول در آب است، محاسبه شد. تجزیه آماری داده های مربوطه در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. صفات مرفولوژیک مورد بررسی در مناطق مختلف تفاوت معنیداری نشان دادند (01/0p )، ولی تفاوت عصاره محلول برای دو اندازه مختلف ریشه در مناطق مختلف معنیدار بود (01/0p )، ولی عوامل اقلیمی و خاکی بر میزان عصاره محلول در آب مؤثر بودند. تجزیه خوشهای برای صفات مرفولوژیک، اکوتیپها را به چهار گروه مجزا تقسیم کرد که نشان دهنده تأثیر عوامل محیطی و ژنتیکی بر تفاوتهای مشاهده شده در گیاهان مناطق مختلف است. بهترین مناطق مورد بررسی از نظر درصد ماده خشک و عصاره محلول در آب، چهار منطقه دشمنزیاری، عراقی محله، کوهسرخ و دهسرخ بودند که می توان این مناطق را به عنوان اکوتیپهای برتر معرفی کرده و در روند اهلی سازی مورد توجه قرار داد.