کاربرد منطق فازی و الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی در تهیه نقشه حساسیت زمین لغزش در حوضه رودخانه چالوس
چکیده
زمینلغزش ازجمله پدیدههای ژئوفیزیکی است که رخداد آن موجب جابجایی دامنهها در راستای شیب و به بار آمدن خسارات مالی و جانی هنگفتی میشود. بارش، یخبندان و استفاده نامعقول بشر از طبیعت از عوامل ایجادکننده زمینلغزش است. ارتفاع، شیب، نوع خاک و زمینشناسی منطقه و پارامترهای هیدرولوژی ازجمله مهمترین عوامل مؤثر بر وقوع زمینلغزش هستند. حوضه آبریز چالوس با مساحت 929.28 کیلومترمربع محدوده در امتداد جاده کرج-چالوس واقع شده است. این حوضه به دلیل مشرف شدن به جاده چالوس از اهمیت ویژهای برخوردار است. سالانه از این جاده ترددهای بسیاری انجام میشود. بنابراین بررسی پهنههای مختلف از حوضه از دیدگاه پتانسیل وقوع زمینلغزش بسیار اهمیت دارد. از این رو بررسی پهنههای مختلف از حوضه از دیدگاه پتانسیل وقوع زمینلغزش و تهیه نقشه حساسیت زمینلغزش بسیار اهمیت دارد. در این مطالعه عوامل مختلفی از جمله شیب، جهت شیب، زمینشناسی، پوشش گیاهی، پارامترهای هیدرولوژی و نوع زهکشی خاک مورد بررسی قرار گرفتهاند. پس از تهیه نقشههای مختلف از عوامل مؤثر بر وقوع زمینلغزش، از الگوریتمهای هوشمند فازی و شبکه عصبی مصنوعی جهت پهنهبندی منطقه از نظر خطر وقوع زمینلغزش استفاده شده و سپس نقشههای پهنهبندی زمینلغزش با دو روش فوق تهیه شده اند. با اعمال روش فازی، 1/34 درصد از مساحت منطقه دارای پتانسیل زیاد و خیلی زیاد، 5/35 درصد از مساحت منطقه دارای پتانسیل متوسط و 3/30 درصد از مساحت منطقه دارای پتانسیل کم برای وقوع زمین لغزش هستند. با اعمال روش شبکه عصبی مصنوعی، 4/34 درصد از مساحت منطقه دارای پتانسیل زیاد و خیلی زیاد، 05/29 درصد از مساحت منطقه دارای پتانسیل متوسط و 5/27 درصد از مساحت منطقه دارای پتانسیل کم برای وقوع زمین لغزش هستند.