تحلیل تأثیر تصاویر چاپ سنگی کتاب نامه خسروان برتصاویر کاشی های نقش برجسته کاخ موزه گلستان

سیدمحمود میرعزیزی، عضو هیئت علمی دانشگاه هنر شیراز، گروه موزه، شهر شیراز، استان فارس(مسئول مکاتبات) ابوالفضل صادقپور فیروزآباد، عضو هیئت علمی دانشگاه هنر شیراز، گروه موزه، شهر شیراز، استان فارس

چکیده

تصویرسازی چاپ­های سنگی عهد قاجار که ریشه در سنت­های نقاشی ایرانی داشته، در هنر کاشی­کاری این دورۀ حیاتی دوباره می­یابد. در این میان مضامینی با زمینۀ تاریخی و با تأکید بر معرفی شخصیت شاهان که موضوع کتاب نامۀ خسروان جلال­الدین میرزا است در زمینه نقاشی روی کاشی در دورۀ قاجار، به دلیل سیاست های ملی­گرایی و نسبت دادن القاب خود به شاهان گذشته است که در این مقاله به آن پرداخته می­شود. بیشترین تأثیر تصاویر چاپ سنگی را بر نقاشی­های کاشی­ها با درون­مایه تاریخی می­توان مشاهده نمود. همچنین در این دسته از نقاشی­ها، مهمترین عامل استفاده از تصاویر چاپ سنگی، قرابت محتوایی بین موضوع نقاشی و موضوع تصاویر چاپ سنگی می­باشد. انتخاب تصاویر کتاب نامه خسروان توسط هنرمند کاشی­کار به عنوان الگو جهت طراحی، ایجاد حس ملی­گرایی، قرابت محتوایی بین موضوع نقاشی و موضوع تصاویر چاپ سنگی کتاب نامۀ خسروان، تأثیرپذیری از هنر غربی، تقلید از شیوه کار نقاشان آموزش دیده بر اساس اصول نقاشی غربی، انجام طراحی این کاشی­ها طبق دستور مستقیم حاکم قاجاری، وجوه نکات هنرمندانه در ایجاد شکل و ترکیب­بندی نقوش این کاشی­ها با تصاویر شاهان باستان از مهمترین نتایج حاصل از این تحقیق می­باشد. گردآوری مطالب و تصاویر پژوهش پیش­رو، به روش میدانی و کتابخانه­ای بوده و نگارش آن با رویکرد توصیفی و تحلیلی همراه با تفسیر تصاویر و تطبیق آنها صورت گرفته است.