پیشبینی تغییرات هیدرولوژیکی تراز آب دریاچهی ارومیه با رویکرد به طرحهای فرضی متفاوت گرمایش جهانی در دهه های آینده
چکیده
هدف از انجام این پژوهش، مدلسازی تغییرات تراز دریاچهی ارومیه در بستر گرمایش جهانی است. برای دستیافتن به این هدف و شبیه سازی مقادیر دما و بارش کشور تا سال 2100، از نتایج دو مدل گردش عمومی جوmiroc_3-2_medres و mpi_echam5 و سه طرح فرضی a1b ، a2 و b1 استفاده شده است. در ادامه برای مدلسازی آماری تغییرات تراز دریاچهی ارومیه با استفاده از روش رگرسیون چند متغیره، از تأثیر تغییرات چهار مؤلفهی مستقل دما، بارش، نوع اقلیم (روش دمارتن) و خشکسالی (روش spi) با تأخیر یکساله نسبت به متغیر وابسته (تراز دریاچه) استفاده شد. آنچه از میانگین تمام طرحهای فرضی برای دورهی مطالعاتی 2010 تا 2100 بهدست آمده است، نشان می دهد که بهطور میانگین دما به میزان 73/0+ درجه سانتیگراد و بارش به مقدار 44/9- میلیمتر نسبت به دورهی مشاهداتی 1968 تا 2009 تغییر خواهند کرد. همچنین میانگین کلی تمام طرحهای فرضی تا سال 2100 از کاهش شاخص اقلیمی دمارتن به مقدار 10/0- درصد در هر دهه خبر میدهد. اما آنچه از مدلسازی آماری بهدست آمد، نشاندهندهی بیشترین کاهش تراز آب دریاچه بهمیزان 73/2- متر در هر دهه تا سال 2100 برای خروجیهای مدل mpi_echam5 و طرح فرضی a1b و کمترین تغییرات کاهشی تراز دریاچه بهمیزان 28/2- متر برای مدل و طرح فرضی mpi_echam5/b1 تا سال مورد نظر است. بههرحال آنچه از مجموع تمام طرحهای فرضی نتیجه شد، وجود روند کاهشی و معنادار تراز آب دریاچهی ارومیه (میانگین 50/2- متر) برای هر دهه از سال 2010 تا 2100 است که می تواند تأثیر بسیار سوء و نامناسبی بر محیط زیست دریاچه و اطراف آن داشته باشد.