تأثیر تنش یخ زدگی بر شاخص های مورفوفیزیولوژیکی و فلورسانس کلروفیل گیاه دارویی نوروزک (salvia leriifolia benth.) در مرحله گیاهچه ای
چکیده
به منظور ارزیابی صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستمii گیاه نوروزک (salvia leriifolia ) در شرایط تنش یخزدگی یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در شرایط کنترل شده اجرا شد. گیاهان در مرحله گیاهچهای در معرض دماهای یخزدگی (صفر، 2- ، 4- ، 6- ، 8- ،10- ، 12- ،14- ، 16- ، 18- ،20- و 22- درجه سانتیگراد) قرار گرفتند. شاخص های مورفولوژیکی، درصد نشت الکترولیت ها و بقاء پس از سه هفته و پارامترهای فلورسانس کلروفیل در پنج سطح بازیابی (0، 6، 12، 24 و 72 ساعت بعد از تنش) اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد با کاهش دما، درصد نشت الکترولیت ها افزایش یافته و در دمای co 22- به حداکثر رسید. درصد بقاء گیاهان تا co 14- تغییری نکرد، اما درc o 22- تمام گیاهان از بین رفتند. دمای 50% کشندگی بر اساس بقا و نشت به ترتیب به میزان co 5/16- و co 8/11- تعیین شد. کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم ii ( f′v / f′m ) تا دمای co 6- تحت تآثیر قرار نگرفت، اما با کاهش دما به co22-، به میزان 70% نسبت به دمای صفر درجه سانتیگراد کاهش یافت. نسبت f′v / f′m ، در تیمار 24 ساعت پس از بازیابی به میزان 40% در مقایسه با شاهدکاهش یافت، اما با ادامه بازیابی تا 72 ساعت افزایش نشان داد. میانگین درصد نشت الکترولیت ها همبستگی منفی با درصد بقا ( ***82/0- =r) و f′v / f′m (***95/0- =r) داشت.