بررسی اثر سطوح مختلف نانواکسید آهن بر برخی ویژگی های کمی، کیفی و فیزیولوژیک چهار رقم گندم پاییزۀ کشور (triticum aestivum) در وضعیت اقلیمی خرم آباد
چکیده
به منظور بررسی اثر محلول پاشی عنصر ریز مغذی نانواکسید آهن بر عملکرد کیفی و برخی ویژگی های فیزیولوژیک گندم، آزمایشی در مزرعۀ آموزشی و پژوهشی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه لرستان به صورت آزمایش کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. عوامل بررسی شده شامل چهار رقم گندم پاییزه و چهار سطح کود نانواکسید آهن (250، 500، 750 و 1000 پی پی ام) به همراه شاهد بودند. محلول پاشی در دو مرحله (شروع ساقه روی و ظهور سنبله) انجام گرفت. نتایج نشان داد که ارقام آذر، مرودشت، شیراز و لاین m-79-7 از نظر صفات دوام سطح برگ، شاخص سرعت فتوسنتز خالص، سرعت رشد، سرعت رشد نسبی، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک، رسوب sds، درصد پروتئین دانه و مقدار آهن دانه تفاوت معناداری داشتند. در بین ارقام بررسی شده، رقم مرودشت از نظر عملکرد دانه (4/6 تن در هکتار حاصل تیمار محلول پاشی 250 پیپیام آهن)، مقدار پروتئین دانه (39/15 درصد حاصل تیمار محلول پاشی 500 پیپیام آهن) و مقدار آهن دانه (4/202 پیپیام حاصل تیمار محلول پاشی 1000 پیپیام آهن) برتر از سایر رقمها بودند. اما از نظر حجم رسوب sds، رقم شیراز (با حجمی معادل 33/74 میلیمتر حاصل تیمار محلول پاشی 750 پیپیام آهن) از بقیۀ ارقام برتر بود. به طور کلی محلول پاشی نانواکسید آهن سبب بهبود صفات بررسی شده شد. به طوریکه در این آزمایش غلظت 750 پیپیام نانواکسید آهن برای بهبود sdsو مقدار آهن دانه و غلظت 500 پیپیام آن برای دوام سطح برگ بهتر از سایر غلظتهای استفاده شده بود. با توجه به نقش آهن در فیزیولوژی گیاه و همچنین مشکلاتی که خاکهای آهکی در تأمین آهن کافی برای گیاه دارند، استفاده از کود آهن به صورت نانواکسید می تواند ضمن بهبود رشد و عملکرد کمی گندم سبب بهبود ارزش تغذیهای آن از نظر آهن و پروتئین نیز شود.