شناسایی زنبورهای پارازیتویید تخم سن سبز پسته، brachynema signatum و تعیین اثر رژیم غذایی بر طول عمر دو گونه‎ ooencyrtus pityocampae و trissolcus agriope

مرضیه محمدپور، دانش ‎آموخنه کارشناسی ارشد، حشره ‎شناسی کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان مهدی ضیاءالدینی، گروه گیا ه پزشکی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان محمدامین جلالی، گروه گیا ه پزشکی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، رفسنجان حمید هاشمی راد، گروه گیا ه پزشکی موسسه تحقیقات پسته‎ کشور، رفسنجان حسینعلی لطفعلی زاده، بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، تبریز، ایران

چکیده

سن سبز brachynema signatum jakovlev(hem.: pentatomidae) از مهم­ ترین سن‎های سبز فعال روی درختان پسته، می­‎باشد که با تغذیه از میوه­‎های نارس سبب سیاه ‎شدن میوه می­‎شود. در این پژوهش زنبورهای پارازیتویید این سن از باغ ­های پسته شهرستان رفسنجان با استفاده از تله تخم، جمع­ آوری و شناسایی شدند. هم ­چنین اثر رژیم غذایی بر طول عمر دو گونه ‎ ooencyrtus pityocampae (hym.: encyrtidae) و trissolcus agriope (hym.: scelionidae) در شرایط آزمایشگاه تعیین گردید. تیمارها شامل عسل(1)، محلول آب و عسل 10 درصد(2)، آب مقطر(3)، تخم سن b. signatum(4) و شاهد (بدون آب و ماده غذایی)(5) بودند. تعداد 5 پارازیتویید، شاملt. agriope (kozlov and lê)، t. dryope (kozlov and lê)، t. mitsukurii ashmead و .psix sp از خانواده scelonidae و ooencyrtus pityocampae (mercet) و o. telenomicida (vassiliev) از خانواده encyrtidae جمع‏­آوری و شناسایی گردید. میانگین طول عمر در زنبورهای o. pityocampaeدر جنس ماده به ­ترتیب تیمارها 15/45، 5/38، 30/9، 81/19 و 23/8 روز و در نرها به ­ترتیب 15/39، 5/37، 80/7، 09/9 و 19/4 روز به ­ترتیب برای رژیم­ های 1-5 اندازه‎گیری شد. این مدت برای زنبورهای t. agriope در جنس ماده به ­ترتیب تیمارها 93/30، 03/30، 25/13 و 28/7 روز و در نرها به ­ترتیب 40/26، 38/22، 37/8 و 42/5 روز به ­ترتیب برای رژیم­ های 1-5 تعیین گردید. طول عمر زنبورهای ماده گونه o. pityocampae با تغذیه روی عسل به 15/45 روز افزایش یافت ولی آب در افزایش طول عمر این گونه تاثیری نداشت. همچنین طول عمر این گونه با حضور تخم میزبان به 09/9 روز کاهش یافت. میانگین طول عمر زنبورهای ماده پارازیتویید t. agriope نیز در تیمار عسل به 93/30 روز افزایش یافت. بنابراین نوع رژیم غذایی می­ تواند نقش بسیاری در افزایش طول عمر زنبورهای پارازیتویید و کارآیی آن­‎ها در کنترل طبیعی آفت داشته باشد.