حساسیت سه مرحله رشدی مگس مینوز (liriomyza sativae blanchard (dip.: agromyzidae به حشره کش های بیورشنال در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
مگس مینوز سبزیجات یکی از آفات مهم خیار گلخانه ای در ایران میباشند. در سالهای اخیر مصرف بیرویه آفتکش ها موجب افزایش جمعیت این آفت در گلخانهها شده است. به منظور بررسی کارایی حشرهکشهای بیورشنال (biorational) موثر در کنترل این آفت سه حشرهکش سیرومازین، اسپینوساد و اکسیماترین در شرایط آزمایشگاهی طی سال های 1385- 1386 مورد آزمایش قرار گرفت و با حشرهکش آبامکتین به عنوان حشرهکش رایج در کشور مقایسه شد. در شرایط آزمایشگاهی تاثیر حشرهکشهای سیرومازین با غلظت های75 و 150 میلی گرم بر لیتر اسپینوساد با غلظت های 48 و 96 میلی گرم بر لیتر، اکسی ماترین با غلظت های3 و 9 میلیگرم بر لیتر و آبامکتین با غلظت های12 و 24 میلیگرم بر لیتر (براساس ماده موثره) روی مراحل مختلف لاروی، شفیرگی و حشره کامل در قالب طرح کاملا تصادفی مورد آزمایش قرار گرفت. بررسیها نشان داد حشرهکشهای اسپینوساد، اکسیماترین و سیرومازین با بیش از 95 درصد مرگ و میر بیشترین تاثیر را روی مراحل مختلف لاروی (خصوصا سنین اولیه لاروی) داشتند درصورتیکه آبامکتین در غلظت پایین (12میلی گرم بر لیتر) با میانگین 18/23 درصد کمترین تلفات را روی مرحله لاروی داشت. در آزمایشات به عمل آمده روی شفیرهها، اکسیماترین (9 میلی گرم بر لیتر) با میانگین 9/51 درصد بالاترین تاثیر و اسپینوساد (48 میلی گرم بر لیتر) با میانگین 89/0 درصد کمترین تاثیر را داشتند. در زیستسنجی حشرهکشها روی حشرات کامل مگس مینوز، اسپینوساد (96 میلی گرم بر لیتر) با میانگین 1/92 درصد بیشترین و سیرومازین (150 میلی گرم بر لیتر) با 2/6 درصد کمترین تلفات را روی حشرات کامل داشتهاند. همچنین مقایسه حساسیت مراحل مختلف رشدی مگس مینوز به حشرهکشها نشان داد که مرحله شفیرگی کمترین حساسیت (89/0-63/51 درصد) و سنین اولیه لاروی بیشترین حساسیت (18/23-100 درصد) را به حشرهکشها دارا میباشند. همچنین بین مراحل مختلف لاروی در غلظت بالا و پایین حشرهکشها از لحاظ درصد تلفات تفاوت معنیداری وجود نداشت. نتایج حاصل نشان داد که درحال حاضر حشرهکش آبامکتین فرموله داخلی با غلظت توصیه شده روی مگس مینوز قادر به کنترل این آفت در ایران نمیباشد.