ژئوشیمی و ترموبارومتری سنگهای آذرین مافیک کمپلکس آلمابولاغ (شمال غرب ایران)
چکیده
کمپلکس آلمابولاغ در شمال غرب استان همدان و در پهنۀ ساختاری سنندج-سیرجان قرار دارد و شامل سنگهای دگرگونی درجه پایین و دو تودۀ نفوذی فلسیک و مافیک است. این تحقیق در مورد تودۀ نفوذی مافیک کمپلکس آلمابولاغ است. سنگهای این توده بافتهای افیتیک، ساب افیتیک و اینترگرانولار دارند و دارای کانیهای اصلی پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، آمفیبول و با فراوانی کم تر کانیهای کوارتز، آلکالی فلدسپار و کانیهای اُپک هستند. کانیهای ثانویه این توده شامل کانیهای اپیدوت، کلریت و آمفیبولهایی است که در حاشیۀ کلینوپیروکسن ها تشکیل شدهاند. شیمی کانیهای این توده شامل کلینوپیروکسن از نوع اوژیت، آمفیبول از نوع چرماکیت، پلاژیوکلاز در محدودۀ آندزین تا لابرادوریت، آلکالی فلدسپار از نوع آنورتوکلاز و کانیهای اُپک از نوع ایلمنیت است. سری ماگمایی تودۀ مافیک کمپلکس آلمابولاغ بر مبنای شیمی سنگ کل کالکوآلکالن است و عنصر nb نرمالیزه شده به گوشتۀ اولیه، آنومالی منفی دارد که معرف محیط های فرورانشی است. بر مبنای شیمی کانی پیروکسن سری ماگمایی تودۀ نفوذی مافیک آلمابولاغ از نوع کالکوآلکالن و محیط تکتونیکی آن مربوط به محیطهای فرورانشی است. جای گیری این توده بر اساس ترمومتر پیروکسن-آمفیبول و بارومتر آمفیبول در حرارت 900-750 درجه سانتی گراد و فشار (عمق) 7-6 کلیوبار است. ماگمای اولیۀ تودۀ نفوذی مافیک کمپلکس آلمابولاغ بر مبنای نسبت sm/yb و la/sm از ذوب بخشی گارنت-اسپینل لرزولیت منشأ گرفته و در اواخر ژوراسیک-اوایل کرتاسه در مناطق فرورانشی قبل از بسته شدن کامل نئوتتیس در زون سنندج-سیرجان تشکیل شده است.