توزیع و منشاء هیدروکربن های آروماتیک حلقوی (pahs) در رسوبات خور موسی، خلیج فارس
چکیده
با توجه به اهمیت اکولوژیکی و بیولوژیکی خور موسی از نظر در برداشتن فون وسیعی از موجودات و وجود صنایع و تاسیسات مختلف در اطراف آن و ورود آلایندهها به این منطقه، پایش این اکوسیستم حیاتی ضروری است. هیدروکربنهای آروماتیک حلقوی (pahs) به علت پراکنش وسیع در محیطزیست و اثرات سرطان زایی و جهشزایی برای موجودات زنده یکی از مهمترین آلایندههای شیمیایی هستند. در این تحقیق توزیع و منشاء 15 ترکیب pahsدر رسوبات خوریات موسی مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری و آنالیز در تیرماه 1389 انجام پذیرفت. نمونههای رسوب از 5 خور جعفری، احمدی، اردوله، غزاله و مریموس جمع آوری و بر روی یخ به آزمایشگاه انتقال و تا زمان انجام آنالیز در دمای 20- نگهداری شدند. بخشی از نمونهها جهت بهدست آورن وزن خشک جدا شدند. نمونههای رسوب به کمک پودر سولفات سدیم بدون آب خشک شده و به کمک دستگاه سوکسله و با استفاده از حلالهای دی کلرو متان به مدت 8 ساعت تحت عمل استخراج قرار گرفتند. سپس نمونهها از ستون 1 و 2 کرماتوگرافی جهت گرفتن فراکشنهای هیدروکربن عبور داده شدند. اجزاء به کمک دستگاه gc-msآنالیز شدند. بازیافت ترکیبات pahsدر رسوب و صدف بیش از 70 درصد بود. دامنه مجموع غلظت 14 ترکیب pahsدر بین 703 تا 3302 نانوگرم بر گرم وزن خشک بود. بیشترین غلظت ترکیبات pahs بهترتیب در خوریات جعفری، احمدی و اردوله مشاهده شد. رسوبات خوریات موسی دارای سطح آلودگی متوسط تا زیاد بودند. نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که منشاء ورودی ترکیبات pahs در رسوبات خوریات موسی از هر دو منشاء نفتی (پتروژنیک) و سوختی (پایرولیتیک) با غلبه بر ترکیبات نفتی در ایستگاه جعفری است.